Կարուսել

Ոչ վե՛րջ կա, ոչ ըսկի՛զբ այս երգում

Մալթա. որտեղ տներն անուն ունեն

on April 26, 2015
Մալթայի սահմանները. տեսարան Մդինայից

Մալթայի սահմանները. տեսարան Մդինայից

Բացեք Եվրոպայի քարտեզը, իջեք ներքև՝ Միջերկրական: Սիցիլիան տեսնու՞մ եք: Տակը չերևացող կետ կա, այ դա Մալթան է` կազմված մի քանի կղզիներից, բայց ամենամեծը հենց Մալթա կղզին է: Պետության բնակչությունը կես միլիոնից էլ պակաս է, իսկ Մալթա կղզին տարածքով Երևանի չափ է:

Առաջին բանը, որ նկատում ես, մեքենայում ղեկի՝ աջ կողմում գտնվելն է: Հետո արդեն ֆիքսում ես, որ կղզին աջակողմյան երթևեկություն ունի: Ու կասկած չի առաջանում, որ բրիտանացիներն այնտեղ եղել են: Ավելի ուշ հյուրանոցում հայտնաբերում ես, որ վարդակները երեք անցք ունեն, իսկ փոխարկիչ հետդ չես բերել: Փողոցներում էլ տիպիկ բրիտանական կարմիր հեռախոսատեղերը կտեսնես:

DSCF7242

Այստեղ եղել են բրիտանացիները:

Մեր վորքշոփում միայն մեկ տեղացի կար՝ Ռիտիենը, որը նաև կազմակերպիչն էր:

– Բրիտանացիները վերջնականապես 1979-ին գնացին,- պատմում է Ռիտիենը,- հեռախոսատեղերը չենք հանում որպես պատմության մի մաս, իսկ երթևեկությունը ձախակողմյան սարքելն ահագին բարդ գործ էր, դրա համար չփոխեցինք:

Մալթան երկու պետական լեզու ունի՝ մալթերեն ու անգլերեն: Մալթերենը սեմական լեզու է, արաբական մի բարբառի հիման վրա է առաջացել: Բայց անգլերենի ու իտալերենի լիքը ազդեցություն ունի: Միակ սեմական լեզուն է, որը գործածում է լատինական այբուբենը:

– Պետական դպրոցները մալթերեն են, բայց անգլերեն լավ են անցնում: Բացի դրանից, անգլերենն ամենուր է, էնպես որ երեխաները փոքրուց լսում, սովորում են: Կան նաև մասնավոր դպրոցներ, որտեղ ուսումն անգլերեն է: Կան ծնողներ, որոնք երեխաների հետ միայն անգլերեն են խոսում՝ մտածելով, որ դա նրանց առավելություն կտա,- շարունակում է պատմել Ռիտիենը,- բայց ես նրանց չեմ հասկանում: Անգլերեն էսպես թե էնպես սովորում են, իսկ մալթերենն ափսոս է, որ դարեր շարունակ պահպանելուց հետո գնա, կորի: Իմ երեխաների հետ միայն մալթերեն եմ խոսում:

Երկրում միայն մեկ հիվանդանոց ու մեկ համալսարան կա: Գործազրկությունը շատ քիչ է:

Մեր հյուրանոցի կողքին Սան Անտոն այգին էր, որն այլ կերպ կոչվում է նախագահական այգի: Ծայրին նախագահական պալատն է: Մարդիկ կարող են զբոսնել այգում, անցնել պալատի միջով: Միայն ներս մտնել չի կարելի:

Նախագահական պալատի միջով անցումը դեպի փողոց

Նախագահական պալատի միջով անցումը դեպի փողոց

Մալթայում յասամանները ծաղկել են: Ամեն տեղից յասամանի հոտ է գալիս:

Ամենուր կատուներ են զբոսնում:

– Ինչու՞ Մալթայում այդքան շատ կատու կա,- հարցնում եմ:
– Որովհետև տաք է,- պատասխանում է խմբի ռուս աղջիկներից մեկը:
– Կերակրում ենք, դրա համար անընդհատ վերադառնում են,- բացատրում է Ռիտիենը:

Վորքշոփի երկրորդ օրը գնում ենք Մդինա:
– Մդինայի անունը դրել ենք լուռ քաղաք, որովհետև մեքենաների մուտքն արգելված է:
Մդինան միջնադարյան նեղլիկ փողոցներով բերդաքաղաք է: Պահպանվել է այնպիսին, ինչպիսին եղել է դարեր առաջ, ու այնտեղով քայլելիս թվում է՝ ինչ-որ անկյունից արքայադուստր դուրս կգա կամ ձիուն բազմած ասպետ կհայտնվի: Բերաններս բաց մեր շուրջն ենք նայում:

Մդինայի փողոցներից: Լռություն

Մդինայի փողոցներից: Լռություն

DSCF7259

Աթարդ

– Մդինայում եմ դպրոց գնացել,- շարունակում է Ռիտիենը տեղացու հպարտությամբ՝ տեսնելով մեր հիացած հայացքները,- այն ժամանակ չէինք գնահատում մեր ունեցածը:

Տեղացիների հետ շատ չշփվեցի, բայց տպավորություն էր՝ անդարդ, աշխարհից կտրված իրենց համար ապրում են Միջերկրականի մեջ, հեչ պետքները չի, թե ինչ է կատարվում իրենց կղզուց դուրս:

Վերջին օրը խմբակիցներս գնում են Վալետա, իսկ ես ժամանակ չունեի մինչև չվերթս: Որոշում եմ հյուրանոցի գյուղում՝ Աթարդում զբոսնել:

Սպիտակ միջնադարյան տներ են: Տեսքը նույնությամբ պահպանված է կամ թեթևակի վերանորոգված: Տպավորություն է՝ հարուստ մարդիկ են ապրում: Տների վրա զանազան անուններ են գրված՝ Բրիջիթ, Ալեքսանդրա, Պոլ, Քրիստիան և այլն: Անցորդներից մեկին հարցնում եմ, թե դա ինչ է նշանակում:

Այստեղ տները և՛ անուններ, և՛ համարներ ունեն

Այստեղ տները և՛ անուններ, և՛ համարներ ունեն

Կատվաշատ կղզի

Կատվաշատ կղզի

– Տների անուններն են: Տներն այստեղ և՛ անուն ունեն, և՛ համար:

Եղանակը վատացավ: Քայլեցի դեպի հյուրանոց, վերջին մի երկու ժամն այնտեղ անցկացրի, մինչ տաքսիս կգար ու ինձ կտաներ օդանավակայան:

Advertisements

One response to “Մալթա. որտեղ տներն անուն ունեն

  1. theologos says:

    Որ մի փոքր էլ երկար մնայիք, հաստատ հայկական հետք էլ կգտնեիք: Ի դեպ, տեսակետ կա, որ տամպլիերները Ֆրասնիայից աքսորվելուց հետո Մալթայում են ապաստանել:

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: