Կյանքը կորոնայից առաջ

Միանման օրերը գլորվում են իրար հետևից, ու արդեն ձևավորվել է կարանտինային ռուտինը․ առավոտյան սուրճ Օրհուսի գործընկերներիս հետ, աշխատանք, զբոսանք, յոգա, ընկերների հետ օնլայն հանդիպումներ, ընթրիք, կիթառ, ընթերցանություն, քուն։ Ու այս իրար հաջորդող, գրեթե ավտոմատացված գործողությունների արանքում կամ դրանց հետ միաժամանակ հիշում եմ։ Երբեմն մեծ ջանքերով, երբեմն հեշտությամբ վերարտադրում եմ օրերը կորոնայից առաջ։

Վերջին օրը համալսարանում բավական լարված էր։ Հաջորդ օրը դասախոսություն ունեի ու ոչ մի կերպ չէի կարողանում կենտրոնանալ։ Արդեն առաջիկա ամիսների բոլոր միջոցառումները չեղարկվել էին։ Սպասում էի, որ հաջորդ օրվա դասախոսությունս էլ չեղարկվեր։ Սպասում էի, որ ամեն ինչ փակվեր, ու մենք փակվեինք մեր տներում շաբաթներով, ամիսներով։ Այդ օրը սուրճի ընդմիջման ժամանակ բոլոր կատակները բացառապես կորոնայի մասին էր, իսկ մեր ծիծաղը՝ ներվային ու անհանգիստ․ ծիծաղում էինք, որ չլռենք։ Այդ օրը լողի պարագաները հետս էի վերցրել՝ մտածելով, որ լողավազան գնալու վերջին հնարավորությունս կլինի, գնամ, քանի չի փակվել։ Ու չգնացի։

Օսլո-Կոպենհագեն․ վայրէջք

 

Վերջին անգամ յոգայի դրա նախորդ օրն էի գնացել՝ երեքշաբթի։ Կարոլինի դասերին հազվադեպ եմ գնում․ ուշ ժամի է, բայց այդ օրը գնացի՝ մտածելով, որ գուցե վերջին անգամ եմ գնում։ Դասը սովորական էր, բայց Կարոլինը սովորականի պես չէր ուղղում դիրքերը, իսկ աշակերտներս միմյանցից երկու մետր հեռավորություն էինք պահում դեռևս առանց հրահանգների։

Վերջին անգամ ընկերներիս գրկել եմ մարտի 8-ին՝ կիրակի օրը։ Կոպենհագենի երթը չեղարկել էին, իսկ Օրհուսինը՝ ոչ․ մասնակիցների թիվը հազար հոգին հաստատ չէր գերազանցի։ Երթին եկել էին Օրհուսի գործընկերներիցս ու ընկերներիցս շատերը։ Հերթով գրկախառնվում էինք՝ նախապես հարցնելով․ «Վարչապետի ցուցումներին հետևու՞մ ենք, թե՞ չէ»։ Ու առանց պատասխանի սպասելու մոտենում էինք իրար։ Եթե իմանայինք՝ վերջին անգամն է, երկա՜ր-երկա՜ր ժամանակ վերջին անգամն է, գուցե ավելի պինդ գրկեինք իրար։

Վերջին սրճարանը, որ գնացել ենք, Մելլեմֆոլկն էր Օրհուսում՝ շաբաթ օրը։ Անպայման ուզում էի, որ Մորթենն օրը ցերեկով տեսնի այն․ այնքան հարմարավետ է, որ ոնց որ ինչ-որ մեկի հյուրասենյակը մտնես, իսկ հաճախորդները լրիվ մերոնքական են։ Մելլեմֆոլկն Օրհուսի ձախ հավաքատեղիներից է, կամավորների աշխատացրած բարեգործական սրճարան։ Մեր կողքի սեղանին Ագաթան ու Մատին էին, բայց նրանց նկատեցինք, երբ արդեն գնում էին։ «Վերջին օրերն ենք վայելում, մինչ ամեն ինչ կփակեն»։

Վերջին համերգը, որ գնացել ենք, Lady Lamb-ինն էր փետրվարի վերջին Կոպենհագենում։ Lady Lamb-ը հիվանդ էր ու ստիպված էր համերգը կիսատ թողնել։ Տեսնես՝ ի՞նչ հիվանդ էր։ Տեսնես՝ կորոնա՞ էր։

Lady Lamb-ի համերգի օրը լավ եմ հիշում, որովհետև դա նաև այն օրն էր, երբ վերջին անգամ ինքնաթիռ եմ նստել։ Օսլո-Կոպենհագեն չվերթն էր, որից հետո որոշել էի այլևս ինքնաթիռ չնստել։ Մինչև հիմա աչքիս առաջ է վայրէջք կատարող ինքնաթիռի պատուհանից երևացող ցամաքը՝ ինձ այդքան ծանոթ Ամար կղզին, որի եզրին էի ապրում մի ժամանակ, ու վազքուղին, որի վրա պիտի վայրէջք կատարեր ինքնաթիռը, ինքնաթիռի ցնցվելն ու նորից օդ բարձրանալը, մշուշը, կայծակը, նորից ու նորից ցնցվելն ու պտույտները Կոպենհագենի գլխավերևում ու վախը, որ գուցե երբեք ինքնաթիռը վայրէջք չկատարի։

Մեր վերջին արձակուրդը Բելգիայում էր, որ Եվրոպայի բոլոր քաղաքներից ընտրել էի նաև, որովհետև Մայան Բրյուսելում է, իսկ Lady Lamb-ն Անտվերպենում համերգ էր տալու։ Մայային երեքուկես տարի չէի տեսել։ Նրա բնակարանում նստած աշխարհի դարդերն էինք խառնում իրար, մինչ կատուն արդուկի սեղանին թավալ էր տալիս։ Շաբաթներ անց Մայան պատուհանից դուրս նայող ու թռչունների վրա գոռգոռացող կատվի լուսանկարներ է ուղարկում, ու գարունն անցնում է բոլորիս կողքով։ Շաբաթներ անց Մայային Կոպենհագենի մի այգու լուսանկար եմ ուղարկում։ «Հիշու՞մ ես,- գրում եմ,- Կոպենհագենի միակ դատարկ այգին է, որ կարող ես կարանտինի ժամանակ հանգիստ գնալ»։ Ուղիղ հինգ տարի առաջ Մայայի հետ այդ այգում վեր էինք ընկնում արևի տակ ու աշխարհի դարդերը ցրում գլխներիցս։

Դատարկ այգին

Իսկ այս շաբաթ Կոպենհագենում նորմալ կյանքը կամաց-կամաց վերադառնում է․ պաղպաղականոցներն ու վարսավիրանոցները բացվել են, փողոցները սովորականից մարդաշատ են, ոմանք նաև աշխատանքի են գնում, երեխաները՝ դպրոց ու մանկապարտեզ։ Բայց թվացյալ նորմալության տակ թաքնված են մայթերին գծանշումները, որ պաղպաղակի հերթ կանգնելիս սոցիալական հեռավորությունը պահպանվի, խանութների վրա նշումները, որ ներսում միայն մի հաճախորդ պետք է լինի, ձեռքերը մաքրելու ալկոհոլային միջոցներն ամեն քայլափոխին, ամեն անկյունում, իրար հանդիպող ընկերներ, որ չեն գրկախառնվում ու հեռվից են զրուցում։ Ու կյանքը կորոնայից առաջ թվում է մի հեռավոր հիշողություն, որի իրական լինելը շուտով հարցականի տակ կդնենք։ Մի ժամանակ միմյանց գրկում էինք ու յոթ-ութ հոգով հավաքվում սուրճի ապարատի մոտ, ծիծաղում, ծիծաղում, ծիծաղում։

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s