Կարուսել

Ոչ վե՛րջ կա, ոչ ըսկի՛զբ այս երգում

Ճանապարհային պատմություններ կամ թե ինչպես էթնիկ դանիացու պատկերացումները գլխիվայր շուռ եկան

Օրհուսում աշխատել սկսելուց կարճ ժամանակ անց հայտնաբերեցի, որ Օրհուս-Կոպենհագեն գնացքի տոմսերն աստղաբաշխական թվերի են հասնում շաբաթ-կիրակի օրերին, ու փորձեցի այլընտրանք գտնել։ Ավտոբուսները չափազանց անհարմար էին։ Դրա համար ի վերջո որոշեցի բախտս փորձել gomore-ի հետ․ գտնում ես համակարգում գրանցված վարորդի, ով քո ուզած օրն ու ժամին ճամփորդում է քո ուզած կետերի միջև, միանում համակարգին, վճարում գնացքից շատ ավելի քիչ, բայց ավտոբուսի տոմսի գնին մոտ գումար, ու միասին ճանապարհվում։

Էդպես փորփրեցի, գտա Շիմային, որը կիրակի երեկոյան Կոպենհագենից գնում էր Օրհուս։ Վարորդին ընտրելիս բավական բծախնդիր էի։ Նկարներն էի նայում, կատարած տեղափոխությունների թիվն էի նայում, ունեցած աստղերն էի նայում։ Շիման ամենահարմար տարբերակն էր։ Միակ թերությունն այն էր, որ պրոֆիլում չէր գրել, թե որտեղ ենք հանդիպում։ Բայց գրանցվելիս հարցրի։ Պատասխան չկար։

Շաբաթ երեկոյան հեռախոսին հաղորդագրություն ուղարկեցի։ Էլի պատասխան չկար։ Կիրակի առավոտյան քիչ էր մնում՝ պատվերս չեղարկեի, այլ վարորդի ընտրեի կամ ստիպված գնացք նստեի։ Հետո մի քիչ մտածեցի, ևս մեկ նամակ գրեցի, բայց այս անգամ անգլերեն ու բավական հուսահատ տոնայնությամբ։ Րոպեներ անց պատասխանեց՝ մանրամասն բացատրելով, թե որտեղ ենք հանդիպելու։

Հանդիպեցինք պայմանավորված վայրում։ Շիման պարսկուհի էր, իսկ ես պարսիկների հանդեպ թուլություն ունեմ։ Թիթիզ-միթիզ վարդագույն ձեռնոցներով, տիպիկ պարսկական արտաքինով, հաճելի հոտով օծանելիքով նստած էր ղեկի մոտ ու քրոջ հետ հեռախոսով խոսում էր, մինչ մյուս ուղևորներն էլ կգային։ Նստեցի հետևում։

Շիման հարցրեց, թե արդյոք դանիացի եմ։ Հարցից ծիծաղս եկավ․ նայիր ինձ ու քեզ ու տես, որ մենք երկուսս շատ ավելի շատ ընդհանրություններ ունենք, քան այն դանիացի ուղևորները, որոնք մի քանի րոպեից կհայտնվեն։

Ինձնից հետո հայտնվեց մի երիտասարդ աղջիկ ու դանիերեն հարցրեց, թե արդյոք Շիման է վարորդը։ Շիման խնդրեց անգլերենի անցնել, որովհետև դանիերեն չգիտի։ Աղջիկը զարմացավ կամ ջղայնացավ ու Շիմային ասաց․
— Բա ո՞նց ես գործ ճարել, եթե դանիերեն չգիտես։
— Ես վիճակագիր եմ։ Գործիս տեղն աշխատանքային լեզուն անգլերենն է։
Էստեղ պարզ դարձավ, թե ինչու էին իմ դանիերեն հաղորդագրություններն անպատասխան մնում։
— Դու գոնե դանիերեն խոսու՞մ ես,- հարցրեց աղջիկը՝ դիմելով ինձ ու անցնելով դանիերենի։
— Հա, մի քիչ,- ասացի։
Եկավ նաև վերջին հաճախորդը՝ Պիան, որը տեղավորվեց ազատ մնացած դիմացի նստատեղում։ Միջին տարիքի դանիացի մի կին, որը Կոպենհագենում այցելում էր իր ուսանող աղջկան։ Պիան էլ իր հերթին զարմացավ, որ Շիման դանիերեն չի խոսում։
— Ինչքա՞ն ժամանակ է, ինչ Դանիայում ես,- հարցրեց ճանապարհին։
— Վեց տարի։
— Ո՞նց։ Ու մինչև հիմա դանիերեն չգիտե՞ս։ Էդպես չի կարելի, պիտի սովորես։
— Դե երբ եկա PhD անելու, չէի ուզում Դանիայում մնալ։
Էստեղ հաստատ Պիայի մազերը բիզ-բիզ կանգնեցին․ յուրաքանչյուր միջին վիճակագրական դանիացի համոզված է, որ ամբողջ աշխարհը երազում է գալ Դանիա ու մնալ այնտեղ։ Պիան միջին վիճակագրական դանիացի էր, Շիման՝ Դանիայում հայտնված իմիգրանտ, որն առաջին տարիներին չէր ուզում Դանիայում մնալ։
— Ուզում էի ԱՄՆ կամ ՄԹ գնալ,- շարունակեց,- այսինքն, ԱՄՆ գնացի, բայց դուրս չեկավ, հետ եկա։
Պիան շուռ եկավ դեպի ինձ․
— Դու՞ էլ դանիերեն չես խոսում։
— Խոսում եմ։ Գործիս տեղն էլ աշխատանքային լեզուն դանիերենն է։
Մինչ այդ հասցրել էի ասել, որ Օրհուսում պոստդոկ եմ անում։
— Ո՞նց, բայց ես էլ եմ Օրհուսում պոստդոկ արել, անգլերենը հերիք էր,- ասաց Շիման։
Բացատրեցի, որ իմ հետազոտության բուն թեման հենց դանիերենն է, ու դրա համար մեծ մասամբ դանիերեն եմ խոսում։

Իսկ ճանապարհին Պիան ու կողքս նստած աղջիկը միմյանց հետ դանիերեն էին խոսում՝ լեզուն գործածելով օտարներին որպես իրենց շրջանից դուրս թողելու գործիք։ Այդ գործիքին շատ լավ ծանոթ էի դեռ Կոպենհագենի համալսարանում աշխատելու ընթացքում։ Ու երբեք մտքովս չէր անցնում, որ այդ նույն լեզուն կարող էր կիրառվել նաև որպես մարդկանց իրենց շրջան ներս թողնելու գործիք, ինչպես արվում էր Օրհուսի համալսարանում․ բոլորը միմյանց հարցնում են, թե արդյոք անգլերեն ու դանիերեն են նախընտրում, ու քեզնով հետաքրքրվում են դանիերեն, քեզ ներառում զրույցների մեջ։ Մի բան, որ այնքա՜ն պակասում էր Կոպենհագենում, ու մի բան, որ Պիան ու այն աղջիկը չէին կարողանում կամ չէին ուզում անել։

Երբ հասանք նավին, չորսս տարբեր ուղղություններով ցրվեցինք։ Երբ նավը հատեց ջրային տարածությունը, ու մեքենայի մոտ հանդիպեցինք, վառ լուսավորության տակ հանկարծ նկատեցի կողքիս աղջկա դիմագծերը․ հաստատ էթնիկ դանիացի չէ։ Սև աչք-ունքով ու թուխ մաշկով․ կարող է արաբ լինել, կարող է պարսիկ լինել, կարող է որտեղից ասես լինել, բայց ոչ զտարյուն դանիացի, ինչպես իրենք են սիրում սահմանել։ Ու դա Պիայի աչքից էլ չվրիպեց, որովհետև եթե մինչ այդ թիմավորվել էր աղջկա հետ «մենք ու նրանքի», ապա դրանից հետո աղջիկն էլ դուրս մղվեց դանիականության շրջանակից, ու մենք դարձանք երեք, իսկ Պիան մենակ մնաց։

— Դու դանիացի՞ ես,- հարցրեց Պիան։
— Հա, Դանիայում եմ ծնվել,- պատասխանեց աղջիկը, որի անունը, ինչպես ընթացքում իմացանք, Հանին է՝ արաբական անուն։
— Իսկ ծնողներդ որտեղի՞ց են։
— Մայրս պարսիկ է, հայրս՝ Իրաքի արաբ։
— Պարսկերեն ու արաբերեն գիտե՞ս։
— Պարսկերեն ընդհանրապես չգիտեմ, իսկ արաբերեն՝ շատ վատ,- հպարտությամբ հայտարարեց։
— Ես սարսափում եմ, որ իմ երեխան կարող է պարսկերեն չիմանալ,- ասաց Շիման,- իմ ընկերների երեխաները չգիտեն, որովհետև ծնողները հետները դանիերեն են խոսում։
Պիան շրջվեց դեպի ինձ․
— Դու՞ էլ ես արաբ։
— Չէ՛, ես Հայաստանից եմ։
— Էս ինչ էկզոտիկ երկրներից եք բոլորդ,- ասաց Պիան։
Մեքենան արդեն դուրս էր եկել նավից, ու դանդաղ շարժվում էր Օրհուսի փողոցներով՝ մոտենալով կայարանին, որտեղ պիտի բոլորս իջնեինք։
Իսկ ճամփորդությունից հետո, հավատացած եմ, Պիան երկար մտածեց «ոչ արևմտյան»  իմիգրանտների (տերմին, որ լայնորեն կիրառվում է քաղաքական դաշտում ու անգամ օրենքներ ընդունելիս) ու նրանց սերունդների մասին։ Երևի զարմացավ, որ կարող ենք բարձրագույն կրթություն ունենալ, կարող ենք աշխատել ու հարկատու լինել, կարող ենք նաև ընտրել, թե որտեղ ենք ուզում լինել ու կարող ենք իրենց մայրենի լեզուն հետազոտել։ Զարմացավ երևի, որովհետև իր կարդացած թերթերում լրիվ ուրիշ բաներ են գրվում մեր մասին։ Բայց հաստատ այդ նույն թերթերը կարդացող ընկերներին անպայման կպատմի Կոպենհագենից Օրհուս այդ հիշարժան ճամփորդության մասին այն երեք հաճելի ոչ-արևմուտքցի կանանց հետ։

Advertisements
6 Comments »

Էլոիզը կամ աղջիկը, որը հայրենիք չունի

Արդեն այնքան վաղուց եմ Դանիայում ապրում, որ էստեղ ապրելով հանդերձ հիշողությունների գիրկն եմ ընկնում։ Ու արդեն կան մարդիկ, որոնք պինդ փակված են անցյալի էջերում, բայց երբեմն-երբեմն հիշում եմ նրանց, ափսոսում, որ նրանք այլևս Դանիայում չեն։ Զարմանալի բան է․ այս տարիների ընթացքում ընկերներիցս շատերը գնացին, ու ես այն քչերից եմ, որ դեռ այստեղ է, չնայած գնալով դժվարացող իմիգրացիոն օրենքներին։

Դանիայում ապրելու ընթացքում պարբերաբար նոր ընկերներ ձեռք բերելու խնդրի առաջ եմ կանգնում, որովհետև կա՛մ հները հեռանում են, կա՛մ հարաբերության մեջ փակվելու արդյունքում սկսում եմ ընկերներիս հետ քիչ շփվել։ Հաճախ երազում եմ կայուն ընկերական շրջապատ ձեռք բերելու մասին, բայց լինելով ակադեմիայում ու շփվելով գրեթե միայն ակադեմիայում աշխատողների հետ՝ կայուն շրջապատի հավանականությունը խիստ նվազում է, ու իմ կյանքը վերածվում է նոր ծանոթությունների ու հրաժեշտների մի երկար հերթագայության։

Հենց էսպիսի նոր ընկերներ ձեռք բերելու հերթական ալիքի ժամանակ էր, որ ծանոթացա Էլոիզի հետ։ Երեք տարի առաջ էր։ Դարիլից նոր էի բաժանվել։ Մայան՝ իմ այն ժամանակվա մտերիմ ընկերուհիներից մեկը, որը հիմա Նիդեռլանդներում է, առաջարկեց միասին դուրս գալ նոր մարդկանց հետ ծանոթանալու։ Որոշեցինք այցելել լեզվի կաֆե, որտեղ զանազան ջահելներ հավաքվում էին ու տարբեր լեզուներով խոսում։

Լեզվի կաֆեն շատ վատ անցավ․ խոսակցությունների մեծ մասն անգլերեն էին, ու դանիերեն, իսպաներեն կամ ֆրանսերեն զրույցները մի րոպեից երկար չէին տևում։ Իսկ ներկաները մեկը մեկից անկապ դեմքեր էին․ հիմնականում փոխանակային ուսանողներ, որոնց ուշքնումիտքը փարթիներն ու հարբելն էր։ Ու ժամեր շարունակ խոսում էին ոչնչից։

Տուն գնալուց հետո ես ու Մայան կիսվեցինք տպավորություններով։ Երկուսս էլ նույն կարծիքին էինք․ ներկաներից ոչ մեկին չէինք ուզենա նորից տեսնել, բացի կազմակերպչից։ Կազմակերպիչն Էլոիզն էր։ Հետագայում պիտի իմանայի, որ լեզվի կաֆեները նախաձեռնում էր միայն ու միայն իր սեփական սոցիոֆոբիան հաղթահարելու համար։ Ինքն իր կյանքի փիլիսոփայություն էր դարձրել անել այն, ինչից վախենում է։ Վախենու՞մ եմ նոր մարդկանց հետ ծանոթանալուց։ Շատ լավ, ուրեմն էնպիսի միջոցառումներ կկազմակերպեմ, որտեղ ուզած-չուզած պիտի նոր մարդկանց հետ ծանոթանամ։

Էլոիզն Էրասմուս մունդուսի մագիստրոսական ծրագրերից մեկով էր Կոպենհագենում։ Կոնկրետ չեմ հիշում՝ որը, բայց կենսաբանության հետ կապ ունեցող մի բան էր։ Իսկ դա գիտեմ, որովհետև առաջիկա կես տարվա ընթացքում մենք հաճախ էինք իրար հետ շփվում։ Էլոիզն իր թեզն էր գրում, ու հենց սկզբից հանդիպում էի հետը սկզբում դուխ տալու ու ղեկավար ընտրելու հարցում օգնելու համար, հետո ուղղակի միասին նստում էինք գրադարանում, ես իմ գործն էի անում, ինքը՝ իր։

Բայց ամենաբարդ հարցն Էլոիզի համար բավական պարզ թվացող՝ որտեղի՞ց ես հարցն էր, որովհետև կսկսեր մի երկար-բարակ պատմություն պատմել։ Ու իսկապես․ նրա համար այդ հարցը միանշանակ պատասխան չուներ։

Էլոիզի հայրը Չիլիից է, մայրը՝ Երկրորդ համաշխարհայինից հետո Բրազիլիա արտագաղթած գերմանացիների դուստր։ Ինքը ծնվել է Բրազիլիայում։ Ու պատմում է, որ մանկուց ընթրիքի սեղանի շուրջ միշտ երեք լեզու է պտտվել․ իսպաներեն, պորտուգալերեն ու գերմաներեն։ Բայց հետո ընտանիքով տեղափոխվել են ԱՄՆ։ Այնտեղ է դպրոցն ավարտել, իսկ համալսարան գնացել է Կանադայում։ Դե մագիստրատուրան էլ Էրասմուս մունդուսով Եվրոպան է ոտքի տակ տալիս։

Կապույտ աչքերով, թխամաշկ, մուգ շագանակագույն խուճուճ մազերով, արտահայտված այտոսկրերով ու փոքրամարմին Էլոիզի տեսքից էլ դժվար է գուշակելը, թե որտեղից է։ Բայց Էլոիզին սահմանել պետք չէր, որովհետև ինքն իրոք տարբեր տեղերից էր՝ մի քանի մշակույթի կրող, Երկիր մոլորակից։

Այդ կես տարվա ընթացքում մենք շատ մտերմացանք։ Բացի դասերի հետ կապված մեր հարաբերություններից մենք կիսվում էինք նաև զանազան անձնական թեմաներով։ Դա այն կես տարին էր, երբ Դարիլից բաժանվել էի ու նոր շրջապատ էի կառուցում։ Ու այն կես տարին էր, որ ամենադժվարն էր անցնում։ Էլոիզն ինձ մխիթարողներից ու դուխ տվողներից մեկն էր։ Ինքն էլ սկսել էր մի ռումինացի տղայի հետ հանդիպել։ Բայց տղան հետը լավ չէր վարվել, բաժանվել էր։ Ու ես էլ էդ ժամանակ Էլոիզին դուխ տվողներից էի։

Մագիստրոսական թեզը պաշտպանելուց հետո Էլոիզը տեղափոխվեց Գերմանիա։ PhD էր փնտրում։ Անընդհատ հուսահատվում էր, որովհետև ահագին դժվար պրոցես էր։ Ժամեր էի անցկացնում հետը սկայփով զրուցելով։ Ամեն պրոֆեսորի ուղարկած նամակ մանրամասն քննում էինք։ Էլոիզը շատ տագնապային էր, վախենում էր՝ որևէ բառ սխալ գրելուց։

Կես տարի անց վերջապես կանչեցին հարցազրույցի։ Հարցազրույցը սկայփով մի քանի անգամ պարապեցինք։ Էլոիզը ստացավ PhD -ի տեղը։ Դրանից հետո սկզբնական շրջանի պանիկաներից էինք խոսում։ Փորձում էի հանգստացնել, օգնել, որ ժամանակը ճիշտ դասավորի։ Հետո Էլոիզը կորավ։ Մեկ էլ լսեցի, որ մի լիտվացի տղայի հետ է հանդիպում, ահագին երջանիկ է։ Դրանից հետո տեղեկություն չունեմ։

Ու կարծեմ ես էլ էի մոռացել նրա գոյության մասին, որովհետև վերջերս Սիմոնեին ասում էի, որ ինքն իմ առաջին բրազիլացի ընկերն է։ Հետո հիշեցի Էլոիզին։ Բայց Էլոիզը բրազիլացի չէ։ Էլոիզն ազգություն չունի։ Ուղղակի ծնվել է Բրազիլիայում։ Հույս ունեմ՝ լավ է։

 

 

Leave a comment »

Վերջին 26 օրը Ֆինլանդիայում․ օր 18, աշխատակիցներս

Նախորդ երեք օրերին չհասցրի որևէ բան գրել։ Մի կողմից զբաղվածություն էր (բացի նրանից, որ Մանուն մոտս էր, մինչև գիշերվա ժամը հազարը գրավորներ էի ստուգում), մյուս կողմից լրիվ ուժասպառ լինելս․ երեկ գրեթե ամբողջ օրը քնել եմ։ Պարբերաբար արթնանում էի ու քթիս տակ ինչ-որ բաներ մտմտում, տանը մի երկու շրջան անում, քնաթաթախ պատասխանում նամակներիս ու նորից պառկում քնելու։

Եվ հիմա կիրակի օրով, երբ տնից բացարձակապես դուրս չեմ եկել, ու նորից օրս մեծ մասամբ անցել է քնելով, ուտելով ու գիրք կարդալով, երբ աշխատավայրից որևէ մեկի տեսնելու հավանականությունը զրո է ոչ թե նրա համար, որ կիրակի է, այլ որովհետև տանն եմ, ուզում եմ պատմել աշխատակիցներիս մասին, որոնք Յոենսուում անցկացրածս վեց ամիսների ընթացքում իմ կյանքի կարևորագույն մասերից են կազմել։

Հենց առաջին օրերից էլ նկատել էի, որ մի հարցում բախտս լավ բերել է․ Յոենսուի մեր ամբիոնի աշխատակիցները մեկը մեկից լավ մարդիկ են ու անասելի ջերմ։ Չգիտեմ՝ դաժան աշխատանքային պայմաննե՞րն են պատճառը, որ դուռը ծեծելն ու հարցնելը՝ ո՞նց ես առօրյայի մի մաս էր դարձել, թե՞ ուղղակի մրցակցության ի սպառ բացակությունն էր թույլ տալիս մարդկանց ջերմ լինել։ Իսկ մրցակցության բացակայությունը երկու պատճառ կարող էր ունենալ․ մեկն այն էր, որ ամեն ոլորտից միայն մեկ-երկու նեղ մասնագետ կար, ու մրցակցելն անիմաստն էր դառնում։ Մյուսն էլ այն էր, որ Յոենսուում հայտնվել էին հենց չմրցակցող, ամբիցիաները մի կողմ դրած մարդիկ։

Ամեն ինչից բացի, մեր ամբիոնում նաև ամենաերիտասարդն էի։ Հիմա որ հետ եմ նայում, հասկանում եմ, որ սա իրոք երիտասարդ, երեխա չունեցող մարդկանց տեղ չէ։ Տեսնես ինձ նման քանի՞ հոգի է նախկինում եղել այստեղ ու շուտ հեռացել։

Առաջինը Քեթիի հետ ծանոթացա։ Նրա հստակ տարիքը չգիտեմ, միայն գիտեմ, որ մոտավորապես իմ տարիքի աղջիկ ունի։ Քեթին ամերիկուհի է, ու Յոենսուում հայտնվել է ԱՄՆ-ում ակադեմիական մրցակցությանը չդիմանալու արդյունքում։ Հենց առաջին օրերից սկսեց ինձ գրասենյակիցս հանել, հետը սուրճ խմելու տանել։ Ինձ ասում էր, որ երբ նոր էր եկել Ֆինլանդիա, ահագին մոլորված էր զգում իրեն, ու ամբիոնի մեկ այլ աշխատակից ահագին օգնել էր իրեն։

Քեթիին վաղուց չեմ տեսել։ Բըրնաութի պատճառով արձակուրդում է։ Իսկ առաջ տեսնում էի ամեն օր՝ օրվա բոլոր ժամերին, անգամ շաբաթ-կիրակի։

Հետո նաև Ալեքսանդրան էր՝ իմ անմիջական հարևանը: Եկավ ուրախ-ուրախ, ներկայացավ, մի քիչ խոսեցինք դեսից-դենից։ Ալեքսանդրան գերմաներենի մասնագետ է, ազգանունը՝ Լոպեզ, անգլերեն խոսում էր ուժեղ բրիտանական առոգանությամբ։ Հետագայում նրան պիտի պատահաբար հանդիպեի լողավազանում։ Մինչ այդ լողավազանում ծանոթ մարդ չտեսնելն ուղղակի երջանիկ պատահականություն էր․ Յոենսուն փոքր քաղաք է, կենտրոնին մոտ լողվազանը՝ միայն մեկը։ Բայց երբ յոթերորդ անգամ էնտեղ գնացի, հանդիպեցի Ալեքսանդրային, որը շարժվում էր ճիշտ նույն ռուտինով, ինչ ես։ Հենց դրա համար վերջում նաև սաունայում տեսա նրան։ Ինքը նստած էր մերկ ու հեչ պետքը չէր, իսկ ես առաջին անգամ այդ սաունայում փաթաթվել էի սրբիչով։ Ու չգիտեի՝ ինչն էր ավելի անհարմար զգացողություն առաջացնում․ կոլեգայի ներկայությամբ մերկ նստե՞լը, թե՞ կոլեգայի ներկայությամբ ամաչելը։

Հենց սաունայում էր, որ Ալեքսանդրային հարցրի, թե ինչքան ժամանակ է, ինչ Յոենսուում է ապրում։ Ասաց, որ այստեղ չի ապրում, Լոնդոնում է ապրում։ Ամիսը մեկ գնում է Լոնդոն։ Ճիշտ այնպես, ինչպես ես Կոպենհագենն եմ անում։ Բայց Լոնդոնն ավելի հեռու է, չվերթներն ավելի թանկ են, ժամային գոտիների տարբերությունն ավելի մեծ է։ Ու Ալեքսանդրան դա անում է արդեն յոթ տարի։ Ասացի, որ ես վեց ամսից երկար չձգեցի։

Մյուս կողքի հարևանս Յուկկան է, որը վերջերս ամբիոնի վարիչ է դարձել։ Դեռ վեց տարի առաջ ինձ Պոտսդամում դաս է տվել, բայց այդ մասին բացարձակապես ոչինչ չի հիշում։ Յուկկան ֆին է՝ մեր ամբիոնի հազվագյուտ ֆիններից։ Երբեմն միասին սուրճի կամ լանչի ենք գնում։ Ու էդ լանչերից մեկի ժամանակ էր, որ հայտարարեց, որ ամբիոնի վարիչ է դարձել։

Դռանս մոտով հաճախ անցնում է մի պարոն, որի անունը չգիտեմ, ու հարցնում է՝ երբ եմ տուն գնալու։ Անցնում է նաև մի տիկին, որը դիմացիս հարևանն է, հարցնում՝ թե արդյոք տուն չունե՞մ։

Դե ամբիոնի PhD ուսանողների հետ էլ հաճախ սուրճի ու լանչի եմ գնում։ Մի տեսակ հետաքրքիր է էստեղի էս հոգատարությունը միմյանց նկատմամբ։ Կոպենհագենում դա երբեք չեմ զգացել, ավելի ճիշտ՝ զգացել եմ միայն նեղ շրջանակում։ Էսպիսի հոգատարություն տիրում էր PhD ուսանողների միջև, մեկ էլ մեր թիմի ներսում։ Իսկ ամբիոնի մնացած աշխատակիցներն ապրում էին իրենց կյանքը՝ առանց գաղափար ունենալու միմյանց գոյության մասին։

Leave a comment »

Մարկ յոենսուցին

Յոենսուում տունս քաղաքի կենտրոնում է․ ոտքով կենտրոնական հրապարակ յոթ րոպեում, իսկ համալսարան՝ հինգ րոպեում կարելի է հասնել։ Հետևաբար, հեծանիվ ձեռք բերելն առաջնահերթություն չէր։ Բայց կյանքիս վերջին վեց տարիների ընթացքում հեծանիվն էնպիսի անբաժանելի մաս է կազմել, որ նույնիսկ քաղաք հասնելուց առաջ բոլոր ֆեյսբուքյան խմբերով մեկ շուխուռ էի դրել, թե հեծանիվ եմ փնտրում։

Նախորդ այցելությունիցս հիշում էի, որ Յոենսուում օգտագործած հեծանիվ գտնելն այնքան էլ հեշտ չէ։ Իրականում հիմա ուսանողի բյուջեով չեմ ու կարող եմ նորը առնել, բայց Յոենսուին ամեն կերպ ժամանակավոր կարգավիճակ եմ տվել, ու չեմ ուզում որևէ մշտական տեսակի ներդրում անել․ նոր հեծանիվ Կոպենհագենում կառնեմ։ Ու քանի որ նախորդ փորձիցս գիտեի, որ Մարկը ոչ միայն որակյալ օգտագործած հեծանիվներ է վաճառում, այլև սպասարկում ու օգնում հուսալի կողպեք գտնել, որոշեցի հենց նրանից սկսել։

Ֆեյսբուքում Յոենսուի անգլախոսների խմբում գրեցի, որ փնտրում եմ Մարկ անունով մեկին, ով ժամանակին հեծանիվներ էր վաճառում, տեղյա՞կ են արդյոք իրենից։ Մեկը գրեց, թե՝ հա, վերջերս տեսել է քաղաքում։ Ֆեյք պրոֆիլով մեկն անձնական նամակով գրեց, որ ճանաչում է հեծանիվների գիժ մեկին, մեյլի հասցեն էլ տվեց։ Մի երկարաշունչ մեյլ գրեցի, թե ինչ հեծանիվ եմ փնտրում ու մեկ էլ պատասխան ստացա, թե՝ էս ունեմ, էն ունեմ, բայց խնդրում եմ՝ ֆեյսբուքի պոստդ ջնջի, որովհետև դուրս չի գալիս, թե ոնց է մեր անձնական ինֆորմացիան կոմերցիոն նպատակներով գործածվում։

Պոստը ջնջեցի։ Մեկ էլ ֆեյք պրոֆիլը նորից գրեց ու մի հեծանիվի նկար ուղարկեց։ Էստեղ ջոկեցի, որ էդ նույն ինքը Մարկն էր որ կար։ Պայմանավորվեցինք, երեկոյան հանդիպեցինք, որ հեծանիվը փորձեմ։ Մանուն էլ հետս էկավ։

Մարկը հայտնվեց՝ ինչպես միշտ ուշացումով։ Չնայած ցրտին, շորտերով էր ու գլխին մի հետաքրքիր կանաչ գլխարկ էր։ Առաջվա պես շատախոս էր ու առաջվա պես մենակ հեծանիվներից էր խոսում։

Հեծանիվ մի ասա, մի խաղալիք ասա։ Ընդհանրապես, հեծանիվ փնտրելիս միշտ գրում եմ, որ ցածրահասակ եմ, որովհետև շատ է պատահել, որ իզուր ժամանակ եմ վատնել ինձնից բոյով հեծանիվներ փորձելու վրա։ Բայց փաստորեն էնքան էլ լավ չեն հասկանում, որ իմ հասակի մարդը կարող է հանգիստ 28” համարի անիվով հեծանիվ քշել, ու դեմ են տալիս տասը տարեկանի հեծանիվներ։

Էդ մեկից կտրուկ հրաժարվեցի ու հարցրի, թե արդյոք ուրիշն ունի։ Ասաց, որ կարող է ինձ համար հավաքել, եթե պարամետրերն ասեմ։ Անգամ գույնը նշեցի․ վարդագույն չլինի, ինչ ուզում է, լինի։ Ասաց, որ գրեթե պատրաստ 28” անիվներով հեծանիվ ունի, որը իմ կարճ բոյին հարմար կլինի։ Հարցրեց, թե ինչ արգելակներ ու արագություններ եմ ուզում։ Էդպես, նշեցի բոլոր նախընտրություններս ու գնացի տուն՝ սպասելով, որ մի երկու օրից պատրաստ կլինի իմ երազանքների հեծանիվը։

Հաջորդ օրը փողոցում Մարկին փողոցում տեսա։ Նույն խաղալիք հեծանիվը ձեռքին գնում էր։ Ինձ տեսավ, ասաց, որ փորձում է ազատվել էդ հեծանիվից։

Չնայած որևէ հեռու տեղ գնալու կարիք չէի ունենում, հեծանիվ չունենալուց գնալով գժվում էի։ Էդպես Մարկին մի անգամ էլ բզեցի, հարցրի, թե երբ կլինի։ Ասաց, որ չի նեղանա, եթե ուրիշից առնեմ, բայց երկու-երեք օր կտևի։ Որոշեցի սպասել, քանի որ առանձնապես լավ առաջարկներ չէին լինում։

Մեկ էլ Յոենսուի առքուվաճառքի խմբում կարճ բոյին հարմար մի նոր հեծանիվ հայտնվեց, որը մի քիչ խելքին մոտ երևաց։ Գրեցի վաճառողին, որը հետագայում պարզվեց, որ ուսանողուհիս է։ Աղջիկն ասաց, որ էդ օրը հեծանիվը մասնագետը նայել է, ասել է, որ երկու ամսից լուրջ վերանորոգման կարիք կունենա ու որ վաճառում է, որովհետև այդ նույն մասնագետն իրեն նորն է խոստացել։ Էստեղ ֆայմեցի ու հարցրի, թե մասնագետն ով է։ Ինձ տվեց ֆեյք պրոֆիլի հասցեն։ Փաստորեն, Մարկն էր։

Րոպեներ անց Մարկն ինձ գրեց, որ ինչ-ինչ գործերի պատճառով ձգձգվում է աշխատանքը, որ հեծանիվը մի շաբաթից շուտ չի լինի, էնպես որ լավ կլինի՝ իմ ճարը տեսնեմ։ Ախմախի մեկը։ Փաստորեն էն, ինչն ինձ էր խոստացել, որոշել է ուրիշին վաճառել։ Հետո էլ գրեց, որ էդ հեծանիվը, որն ուզում էի էդ աղջկանից առնել, նայել է, լավ վիճակում չէ։ Էդպես Մարկից հույսս լրիվ կտրեցի։

Ու Յոենսուցի Մարկի պատմությունն էստեղ չի ավարտվում։ Մանուն թեյնիկ էր փնտրում։ Տեսա՝ ֆեյք պրոֆիլը ֆեյսբուքի խմբում թեյնիկ է վաճառում, Մանուին թեգ արեցի։ Հետո Մանուն պատմում է, որ շատ խորհրդավոր կերպով հայտնվեց Մարկը ու թաքուն փոխանցեց թեյնիկը։ Մանուն ահագին զարմացել էր, որ Մարկն էր ֆեյք պրոֆիլի հետևում։ Հետո, երբ ինձ պատմում էր էս բոլորը, ասաց, որ Մարկը լրիվ պատմվածքի թեմա է։ Պատմվածք չգիտեմ, բայց որոշեցի բլոգումս գրել նրա մասին։

Իսկ երեկ վերջապես հեծանիվ գնեցի։ Էլի փոքր էր հագովս։ Անընդհատ խնդրում էի, որ նստատեղն ավելի բարձրացնի։ Վաճառողը Մարկի ֆին տարբերակն էր ու անգլերեն չէր խոսում։ Էսօր քանի որ հանդիպումից ուշանում էի, որոշեցի հեծանիվով համալսարան գնալ։ Անտանելի փոքր էր․ ոտքերս ծալվում էին։ Կոպենհագենի հեծանիվս եմ ուզում՝ իր նախշուն թիթեռնիկներով ու սև զամբյուղով։ Հետո ի՞նչ, որ ահագին ծանր է։ Կորչի Յոենսուցի Մարկը ու կորչեն մանկական հեծանիվները մեծի տեղ նաղդող բոլոր մարդիկ։

Թարմացում։ Գրեցի պոստս ու Մանուի հետ դուրս եկա՝ Յոենսուի անգլախոսների հանդիպմանը գնալու։ Մոտ տասը հոգի կար։ Ձեռքս մեկնեցի, հերթով բոլորի հետ ծանոթացա։ Ու մեկ էլ նրանցից մեկը՝ քաչալ ու կարմիր մորուքով, ասաց, որ ինձ գիտի։ Յոենսուցի Մարկն էր։

7 Comments »

2014-ի ամառը

Գրադարան մտնելուն պես զուգարանում փակվեցի ու ձեռքերը չորացնող ապարատը միացրեցի՝ ոտքերս բարձրացնելով այնքան, որ հասնեն տաք օդին: Տասը րոպե դեռ կար մինչև հանդիպման սկիզբը, իսկ ջինսս լրիվ ջուր էր դարձել․ գոնե էսպես մի քիչ կչորանամ։ Անձրևը չռռում ու չռռում էր։ Եղանակի տեսությունը կանխատեսել էր, որ վեցի կողմերն ամենավատն է լինելու. ուրեմն ես լավ պրծա։ Իսկ առավոտյան լուրերում կարդալու էինք, որ տարվա ամենաթաց օրն էր։ Վերջին քառասուն տարվա ամենացուրտ հուլիսը, ու ոչ մի հույս, որ օգոստոսն ավելի լավ է լինելու։

-Ես 2014-ին եկա Կոպենհագեն,- ասաց Պենելոպեն,- սիրուն ու տաք ամառ էր։ Եկա ու խաբվեցի։

Ալդոն պայուսակից չոր կոշիկներ ու շալվար հանեց.

-Լուրջ եմ ասում, չոր շորերս հետս ման եմ տալիս։

Երեքս էլ 2014-ի սերունդ էինք։ Եկել էինք Դանիա ու խաբվել եղանակին։ Խաբվել էինք բազմաթիվ այլ բաների, որովհետև 2015-ի ամառվանից իշխանությունները փոխվելու էին, ու մեր կյանքը որպես օտարեկրացի գիտնական գնալով բարդանալու էր։

2014-ին դանիական համալսարանները խրախուսում էին օտարերկրացի ուսանողների ու աշխատողների մուտքը, մրցում էին ու գլուխ գովում, թե ով է ավելի միջազգային։ 2015-ից կրթության ու գիտության ֆինանսավորումը կտրուկ կրճատվեց, այլատյացությունը դարձավ նորմա, իսկ համալսարանները սկսեցին մրցել, թե ով է ավելի դանիական՝ ընդհուպ մինչև նվազեցնելով անգլերեն կրթական ծրագրերի թիվը։

2014-ի ամռանը PhD ակումբի ամենամսյա հանդիպումները շենքերից մեկի տանիքին էինք անում ու մինչև ուշ երեկո դրսում մնում. արև էր ու մութը չէր ընկնում։ 2015-ից միշտ ներսում ենք արել։ Իսկ վերջին ամիսներին հանդիպումներ այլևս չկան, որովհետև 2015-ից կրճատեցին համալսարանների ֆինանսավորումը։ Կրճատվեց նաև PhD ուսանողների թիվը ու փոքրացավ, անհետացավ ակումբի խորհուրդը։ Այս օգոստոսին 2014-ի վերջին PhD-ուսանողներն իրենց թեզերը կհանձնեն, ու ակումբը կցրվի-կգնա։

2014-ի ամառը Թիվոլիում

Ալդոյի հետ ծանոթացել եմ 2014-ի նոյեմբերին, երբ պիտի Կոպենհագենի պոեզիայի ակումբում իր գործերը կարդար։ Դրանից հետո հանդիպում ենք զանազան գրական ակումբներում կամ փաբերում կամ համալսարանական միջոցառումների ժամանակ։ Երբ ինձ հարցնում են՝ որտեղի՞ց գիտես Ալդոյին, պատասխանում եմ. «Ալդոյին ո՞վ չգիտի»։

Ալդոյին Պենելոպեն ու Անյան չգիտեին, մեկ էլ կիպրոսահայ գրող Նորա Նաջարյանը չգիտեր, որ խաբվել էր դանիական ամռան մասին լեգենդներին ու որոշել արձակուրդը Կոպենհագենում անցկացնել։ Նորան մեր գրական ակումբ հյուր էր եկել։ Ալդոն առաջին անգամ էր մասնակցում մեր հանդիպումներին։

-Գրել սկսել եմ 2014-ին, երբ տեղափոխվեցի Կոպենհագեն,- ասաց Ալդոն, այն Ալդոն, որը քաղաքում պոեզիայի ոչ մի միջոցառում բաց չի թողնում,- մենակ էի ու արտահայտվել էի ուզում։

Մեր գրական ակումբում բոլորս էլ արտահայտվել ենք ուզում, ու լեզուների դեմ կռիվ ենք տալիս։ Ալդոյի մայրենին իսպաներենն է, բայց անգլերեն է գրում, որ քաղաքի մնացած օտարեկրացիներին հասանելի լինեն իր գործերը։ Ես հայերեն եմ գրում, հետո գրածներս անգլերեն թարգմանում, հետո նորից հետ հայերեն։

Մի երկու տարի առաջ Ալդոն ասում էր, որ ավելի շուտ բանաստեղծությունների ժողովածու կհրատարակի, քան գիտական հոդված։ Իսկ անցյալ տարի անհամբեր սպասում էր, թե երբ է թեզը վերջացնելու, որ հեռանա Դանիայից։ Բայց մնում է.

-Ընկերուհիս էստեղ է։

Պենելոպեն էլ երևի կմնա։ Ասում է՝ Աթենքի արևին հետ է սովորել։

Բայց շատերը գնում են։ 2014-ից առաջ եկածներից քչերն են մնացել։ Մենք իմիգրանտների վերջին սերունդն ենք ու գնալու կամ մնալու վերջին որոշում կայացնողները։ 2014-ին Դարիլը հետս գրազ եկավ, որ երեք տարի անց զզվելու եմ Դանիայից։ Խոստացավ, որ ուղիղ երեք տարի անց կզանգի ու կճշտի, թե արդյոք դեռ Դանիայում եմ։ Հիշելը հաստատ կհիշի. հեռախոսի օրացույցում նշում արեց, բայց չգիտեմ՝ կզանգի՞, թե՞ չէ, որովհետև 2015-ից ի վեր չենք շփվում։ Դարիլն էլ մի կերպ վերջացրեց մագիստրատուրան ու հեռացավ Դանիայից։

2015-ից Դանիայի կառավարությունը մեր վզին վզկալ է կապել, ու ամեն տարի ավելի ու ավելի է ձգում, մինչև մի օր խեղդվենք։ 2015-ից Դանիայում ամառ չի եղել, ու երբ դանիացիները հպարտությամբ խոսում են դանիական ամառներից, ես պատկերացնում եմ այն անվերջանալի անձրևներն ու այն մի կտոր արևը, որ կարծես նվեր ես ստանում համբերությանդ համար, ու որը հազիվ հերիքում է հետույքդ մի քիչ տաքացնելու համար։ Երբեմն հիշում եմ 2014-ը։

Պենելոպեն առաջարկեց անձրևոտ օրերին գրական ակումբի հանդիպումները չեղարկել։ Ասացի, որ սպասում եմ, թե երբ է արև դուրս գալու, որ մի օր հանդիպումը դրսում անենք։ Ակումբ հաճախում եմ 2015-ից։ Դեռ էդպիսի օր չի եղել։ Էն ժամանակ Ջեսն էր հանդիպումները կազմակերպում։ Անցյալ տարի քիչ էր մնում Ջեսին դեպորտ անեին, որովհետև տունը, որտեղ ինքը, ընկերն ու երկու տարեկան որդին ապրում էին, ընդամենը տասնութ ամսով էր վարձակալված։ Ջեսին դեպորտ չարեցին, բայց գրական ակումբի հանդիպումներ էլ չկազմակերպեց։

-Գնալուցս առաջ սա մեր վերջին հանդիպումն է,- ասում եմ,- բայց ամիսը մեկ Կոպենհագենում եմ լինելու։ Կաշխատեմ էլի կազմակերպել։

Իմ վզկալն արդեն խեղդում էր, ու երբ աշխատանքի առաջարկ ստացա քաղաքում, որտեղ ոչինչ չկա, որոշեցի չմերժել։ Բայց 2014-ի ամառը դեռ չեմ մոռացել, իսկ այս կառավարությանը միայն երկու տարի է մնացել։ Հույս ունեմ՝ 2019-ին նրանք էլ չեն լինի, ու ամառն էլ հետ կգա։

Leave a comment »

Protected: Մի մտերիմ ընկերուհու պատմություն

This content is password protected. To view it please enter your password below:

Enter your password to view comments.

Կոպենհագենի փողոցներում

Լուիջին ու Սառան

Լուիջին ու Սառան

Հենց Սառան սկսեց երգել, մարդիկ շատացան: Հիմնականում կամերաներն էին հանում ու վիդեոներ անում, մեկ-երկու երգ լսում, կիթառի պատյանի մեջ մանրադրամ լցնում ու հեռանում: Հասկանալով, որ դեռ երկար եմ կանգնելու, հեծանիվս տարա պատի տակ, կայանեցի: Իսկ Սառան Լուիջիի նվագակցությամբ երգեց այնքան, մինչև կիթառի լարերից մեկը կտրվեց: Լուիջին հայտարարեց, որ տարածքը զիջում է Փիթըր Ջոնսին ու մի կողմ քաշվեց: Մոտեցա ու ամբողջ մանրադրամս լցրի պատյանի մեջ:

Էս պուճուր աղջիկը մեծ ուշադրությամբ Լուիջիին էր լսում

Էս պուճուր աղջիկը մեծ ուշադրությամբ Լուիջիին էր լսում

Հենց այդ պահին նստարանին հարմարված մի պապիկ ձեռքով արեց.

– Արի, արի այստեղ նստի, շատ ես կանգնել:

Չնայած պատրաստվում էի գնալ, պապիկին ենթարկվեցի ու նստեցի կողքը: Մինչ նա կսկսեր խոսել, Լուիջին ասաց.

– Շատ շնորհակալ եմ լսելու համար: Երևի երաժշտություն սիրում ես, հա՞:

– Հա, ահավոր շատ եմ սիրում: Շնորհակալ եմ նվագելու համար:

– Որտեղի՞ց ես,- սկսեց պապիկը

– Հայաստանից:

– Հրաշալի՜ երկիր է:

– Եղե՞լ եք այնտեղ:

– Չէ, լսել եմ ջարդերի մասին… համ էլ Նյու Յորքում մի հայկական եկեղեցի կա:

– Նյու Յորքից եք:

– Այնտեղ ապրել եմ, բայց իռլանդացի եմ:

Ես նրան հայտնեցի, որ շատ եմ սիրում Իռլանդիան, իռլանդական գրականությունն ու երաժշտությունը: Իսկ նա սկսեց պատմել, որ արդեն յոթ տարի է, ինչ Կոպենհագենում է, վեց գիրք է գրել, հենց յոթերորդն էլ գրի, կվերադառնա Նյու Յորք, որ իր գրածների համար վեց հարյուր անուն է գործածել, երեք հարյուր դանիական, հարյուր շվեդական, հարյուր նորվեգական և հարյուր ֆիննական: Հետո արտաբերեց իր ամենասիրած անունը, որը մի քանի ֆաքից էր կազմված: Ասաց, որ կյանքում հինգ-վեց գիրք է կարդացել: Հարցիս, թե ինչպես է առանց կարդալու գրում, պատասխանեց, որ թերթեր է շատ կարդում:

Իռլանդացի պապիկը

Իռլանդացի պապիկը

Փիթըր Ջոնսն արդեն պատրաստ էր, Best Time-ով սկսեց: Պապիկն ականջիս ինչ-որ բաներ էր պատմում, որոնք չէի լսում, որովհետև երգի վրա էի կենտրոնացել: Մեկ էլ հարցրեց.

– Kelly Family խմբին գիտե՞ս:

Ցնցվեցի ու նայեցի դեմքին.

– Ո՞նց չգիտեմ: Իմ սիրած խումբն է:

– Յոթ տարի առաջ եմ հայտնաբերել, երբ եկա այստեղ: Ի՜նչ հրաշալի պատմություն ունեմ: Անպայման գրելու եմ նրանց մասին… ունենալ տասներեք երեխա ու բոլորին երաժշտության մեջ ներքաշել: Ու ինչպիսի՜ երաժշտության:

– Հա, ափսոս՝ մոռացվել են հիմա:

– Բայց յություբում լիքը նյութ կա…

– Ի դեպ, ես նրանցից մի քանիսին հանդիպել եմ:

– Փեդիի՞ն:

– Փեդիի համերգին եղել եմ, բայց համերգից անմիջապես հետո փախավ: Ու առանձնապես ինձ դուր չի գալիս, թե ինչ է դարձել: Պատրիսիային եմ հանդիպել:

– Բայց լավ է, որ նրանցից մի քանիսն իրենց ընտանիքներով են երաժշտական խմբեր կազմել:

– Հա, օրինակ Անջելոն:

Հետո սկսեց պատմել, որ ամերիկյան ինչ-որ հայտնի խմբի վոկալիստ իր բարեկամն է, որ իր կինն էլ Քենեդուն է բարեկամ, արանքում նշեց, որ Կոպենհագենում գրանցված է որպես անտուն: Պատմեց նավի վրա որպես կապիտան անցկացրած քսան տարիների, իր նկարած վավերագրական ֆիլմերի ու BBC-ի արած իր մասին հաղորդումների մասին:

Պապիկից վատ հոտ էր փչում: Երևում էր՝ վաղուց չի լողացել: «Հիգիենային չի հետևում, անտրամաբանական խոսք, մեծամոլական զառանցանքներ»,- մտածեցի: Փորձեցի մի կողմ շպրտել ներսիս հոգեբույժին ու տեսնել պապիկի ախտանիշների հետևում թաքնված հրաշալի մարդուն, որը Kelly Family է լսում:

Ավելացրեց, որ երբեք Իռլանդիա չի վերադառնալու:

Փիթըր Ջոնսը

Փիթըր Ջոնսը

– Ինչպես մնացած իռլանդացի գրողներն Իռլանդիայից փախել են, այնպես էլ ես… բայց ինձ ճիշտ հասկացիր, ես իռլանդացի եմ ու հպարտ եմ, որ իռլանդացի եմ… բայց դու Հայաստանից պատմի, ո՞նց է էնտեղ:

– Լավ,- կարճ պատասխանեցի՝ փորձելով Փիթըրին լսել:

– Ուզում էիք ԵՄ մտնել, հա՞:

– Չէ:

– Հա, ճիշտ է, Ռուսաստանի ազդեցության տակ եք:

Փիթըրը սկսեց Russian Blue-ն երգել:

– Լավ երգ է, լսենք,- առաջարկեց պապիկը:

Փիթըրը վերջացրեց համերգը: Վազեցի մոտը, հարյուր կրոնանոց պարզեցի ու ասացի, որ ուզում եմ դիսկերից մեկը գնել: Վերցրեց ու երեք հատ տվեց ինձ:

– Մեկն եմ ուզում:

– Իսկ ես քեզ երեքն եմ տալիս,- ասաց:

Շնորհակալություն հայտնեցի ու ասացի, որ սիրում եմ իր երգերը ու հաճախ եմ փնտրում Կոպենհագենի փողոցներում: Ուրախացավ: Հայտնեցի նաև, որ ես էի մեյլով հարցրել, թե ուր է կորել:

– Շատ հաճելի է,- ասաց,- երբեմն թվում է՝ մարդիկ չեն լսում, ուղղակի անցնում են: Նամակդ էլ ստացել էի մի օր, երբ ահագին հուսահատված էի: Ահագին քաջալերեց:

– Ես էլի կգամ:

Փիթըրը ձեռքս պինդ սեղմեց:

– Դիսկերը կոպիա արա ու բաժանիր ընկերներիդ:

– Կուղարկեմ Հայաստան:

– Շնորհակալ եմ,- ու ձեռքս նորից սեղմեց:

Մոտեցա իռլանդացի պապիկին, որ հաջող ասեմ:

– Բարի գալուստ ֆան ակումբ,- հայտարարեց,- կհանդիպենք Կոպենհագենի փողոցներում:

6 Comments »

Լիլ ջան :)

DSCF0911Իմ բոլոր բազմազան-զանազան-զարմանազան ընկերներից պիտի առանձնացնեմ Լիլիթին, իմ խուճուճ ու վառվռուն ընկերուհուն, որի հետ աշխարհ եմ կտրել: Մենք միասին տժժացել ենք Սերժ Թանկյանի համերգին: Հանդիպել ենք Համբուրգի քաղաքապետարանի մոտ ու քաղաքը ոտքի տակ տվել, միասին նստել գնացք ու իջել Ուլցենում (ինքը գիտի՝ ինչու)՝ հայտնաբերելով մի հրաշք գերմանական քաղաքիկ, սատկած հասել Բեռլին ու կայարանում քրքրված սենդվիչ կերել: Մենք Պոտսդամում իմ տնից ոտքով քայլել ենք Բաբելսբերգ, իսկ հետո էնտեղից հետ վերադարձել՝ մոռանալով, որ ընդհանրապես ոտքեր ունենք: Ցեցիլիենհոֆի դիմաց ադնակլասնիկային դիրքեր ընդունել ենք ընդունել ու նկարվել: Հասել ենք իմ տուն, ու հաջորդ օրվա դասս սովորելու փոխարեն հոգնած փռվել եմ բազկաթոռին մինչև առավոտ: Միասին ոտքի տակ ենք տվել Բեռլինի մի քանի թաղամասներ, հասել օդանավակայան, ու ճանապարհել եմ Լիլիթին՝ տուն վերադառնալով ներսումս մի տեսակ դատարկություն:

Իսկ Նիդեռլանդներում սովորություն էր դարձել շաբաթը մեկ Լիլիթի հետ Սկայփով խոսելը: Մենք քննարկում էինք տարբեր թեմաներ, լուրջ, ծանրակշիռ ու ջրիկ, աղջկական: Մենք միասին ոտքի տակ ենք տվել Դիլիջանը, ուսումնասիրել ծակուծուկերը ու ծիծաղել՝ հայտնաբերելով, որ իր տնից կենտրոն շատ ավելի կարճ ճանապարհ կա: Մի խոսքով, միասին ջղայնացել ենք, տխրել, ուրախացել, ծիծաղել:

Մի խոսքով, ծնունդ շնորհավոր Լիլ ջան: Մաղթում եմ քեզ, որ աշխարհներ նվաճես՝ սկսած Հնդկաստանից, վերջացրած Իռլանդիայով: Մաղթում եմ, որ միասին գնանք մեր սիրած կատարողների համերգներին, ապրենք մեր երազած Հայաստանում: Լիլ, իմ լավ ընկերուհի, շնորհավոր ծնունդդ, ես էնքան երջանիկ եմ, որ քեզ ունեմ իմ կողքին:

Leave a comment »

Վերջին կիրակին Խրոնինգենում

Եկեղեցու զանգերը հաջորդում են զարթուցչի ռոբոտանման արտահայտությանը. «Վերկենալու ժամանակն է: Ժամը ինն է»: Երբեք չես իմանում՝ զանգերը երբ են ձայնները գլուխը գցում: Քանի՜-քանի՜առավոտներ եմ էսպես վեր թռել՝ նկատելով, որ պատուհանի հետևում դեռ մութ է, հետևաբար դեռ առավոտյան 4:30 չկա: Իսկ էս առավոտ առաջին անգամ իննին լսեցի:

Քնաթաթախ մոտեցա պատուհանին: Մանր, հանդարտ, ինքնավստահ անձրև, որ գիտես՝ կարող է ժամերով, անգամ օրերով գալ: Մի առիթով ընկերներիցս մեկը բնորոշել էր. «Խրոնինգենում անձրևը չի դադարում: Ուղղակի մերթ մի քիչ շատ է գալիս, մերթ՝ մի քիչ քիչ»: Երևի բախտավոր էինք, որ էս ամառ ունեցանք մի ամբողջ շաբաթ, երբ ոչ մի անգամ անձրև չեկավ:

10:30 զանգեցի Պոլին: Գնացք արդեն նստել էր: 12:44 կհասնի, պլատֆորմ 2b: Անկեղծ ասած, գնալուցս առաջ նրան տեսնելու մեծ ծրագրեր չունեի: Պատանեկությունս անցած էտապ եմ համարում, ու էդ ժամանակների ընկերներիցս շատերը մնացել են անցյալում, որոնց հետ բերել չեմ ուզում: Բայց երբ Խրոնինգեն գալու պատրաստակամություն հայտնեց, սիրտս փափկեց, որոշեցի կիրակիս ազատել նրան տեսնելու համար:

Տասը րոպե անց տնից դուրս եկա: Անձրևը մեղմացել էր, համարյա կտրվել էր: Կարող էի առանց մինչև ոսկորներս թրջվելու սպորտ դահլիճ հասնել, որտեղ Ջանեթն արդեն գորգիկը փռել, ինձ էր սպասում: Պատմեց Նորդերզոնից, որ երեկ գնացել էր: Ասացի՝ չկարողացա միանալ, բայց տնից լսում էի երաժշտությունը: Իսկ իրականում քնելուց առաջ ականջփակիչ էի հագել, որ համերգը չխանգարի:

Body balance-ի դասն ահագին լավ անցավ: Մեկ-մեկ լինում է, որ շատ ծանր է նստում վրաս: Էսօր լավ էր: Վերջին կիրակնօրյա body balance-ը: Դասից հետո պայծառ արև էր դուրս եկել, ու անձրևի հետքերը կամաց-կամաց վերանում էին:

Սպորտ դահլիճից ուղիղ կայարան գնացի: Քսան րոպե կար մինչև Պոլի գնացքի ժամանելը: Պլատֆորմով հետ ու առաջ էի անում: Մեկ էլ աղմուկ լսեցի: Ինչ-որ մեկը բղավում էր: Տեսնեմ՝ դիմացի պլատֆորմին մի սևամորթ երիտասարդ է երկաթուղու աշխատակիցների հետ կռիվ անում: Անգլերեն ինչ-որ բաներ էր գոռգոռում, որ տեղ չէր հասնում: Մենակ էն հասկացա, որ ասում էր՝ փողս գողացել եք: Ենթադրեցի, որ անտոմս ուղևոր է եղել, բռնացրել են: Ենթադրեցի նաև, որ շուտով ոստիկանություն կգա:

Գոռգոռոցը շարունակվեց: Ընթացքում աշխատողներից մեկը ոլորեց երիտասարդի մի թևը, մինչև ոստիկանները եկան ու ձեռնաշղթաներ հագցրին: Հետո պառկացրին գետնին, խուզարկեցին: Սևամորթը գոռում էր՝ you fuckin’ racists, ոտքերը խփում գետնին: Ոստիկաններից մեկը ձեռքը դրեց նրա պարանոցին: Գոռոցները գնալով ավելի թուլացան ու անհետացան: Տեղ հասավ. ոստիկանը, փաստորեն, ձեռքը դրել էր քնային զարկերակին: Սարսափեցի: Ինձ համար ավելի ահավոր բան չկա, քան հասկանալը, որ դու քո սեփական գիտակցության տերը չես: Հենց դրա համար նարկոզով վիրահատությունների մասին լսելիս սիրտս վատանում է: Հենց դրա համար ինձ համար կապ չուներ՝ ինչ էր արել սևամորթը, ահավոր էր, որ ուրիշի կամքով գիտակցությունն անջատվել էր:

Պոլի գնացքը եկավ, ուշադրությունս շեղվեց:

Զբոսնեցինք քաղաքում: Նորից որերորդ անգամ նույն պատմությունները լսեցի: Լսեցի նաև նորերը: Պոլը՝ դեպրեսված, աղքատ, բազմաթիվ առողջական խնդիրներով ու բողոքներով, քայլելուց հոգնելով: Իմ պատանեկության հերոսն աշխատանք, ընկերներ, ընտանիք, առողջություն կորցրած ձյաձյան էր, ավելի դեպրեսված, քան ես էի տասնհինգ տարեկանում: Ու մտածում էի՝ ո՞նց էր կարողանում բոլորիս էդքան ժամանակ տրամադրել: Մտածում էի՝ ո՞նց ռիսկ արեցի կյանքում տեսած չլինելով վեց տարի առաջ նրա տանը գիշերել: Մտածում էի ու պատանեկությունս հրում մի կողմ, հրաժարվում դրանից, փորձում մոռանալ:

Պոլը հոլանդացիներից էր բողոքում, իրենց ապուշ օրենքներից ու այդ օրենքներից կպած լինելու մարդկանց պատրաստակամությունից: Ընթացքում անձրևը գալիս-գնում էր, արևը կորում էր սև ամպերի հետևում, հետո նորից հայտնվում:

Leave a comment »

Protected: Քրինան

This content is password protected. To view it please enter your password below:

Enter your password to view comments.