Կարուսել

Ոչ վե՛րջ կա, ոչ ըսկի՛զբ այս երգում

2014-ի ամառը

Գրադարան մտնելուն պես զուգարանում փակվեցի ու ձեռքերը չորացնող ապարատը միացրեցի՝ ոտքերս բարձրացնելով այնքան, որ հասնեն տաք օդին: Տասը րոպե դեռ կար մինչև հանդիպման սկիզբը, իսկ ջինսս լրիվ ջուր էր դարձել․ գոնե էսպես մի քիչ կչորանամ։ Անձրևը չռռում ու չռռում էր։ Եղանակի տեսությունը կանխատեսել էր, որ վեցի կողմերն ամենավատն է լինելու. ուրեմն ես լավ պրծա։ Իսկ առավոտյան լուրերում կարդալու էինք, որ տարվա ամենաթաց օրն էր։ Վերջին քառասուն տարվա ամենացուրտ հուլիսը, ու ոչ մի հույս, որ օգոստոսն ավելի լավ է լինելու։

-Ես 2014-ին եկա Կոպենհագեն,- ասաց Պենելոպեն,- սիրուն ու տաք ամառ էր։ Եկա ու խաբվեցի։

Ալդոն պայուսակից չոր կոշիկներ ու շալվար հանեց.

-Լուրջ եմ ասում, չոր շորերս հետս ման եմ տալիս։

Երեքս էլ 2014-ի սերունդ էինք։ Եկել էինք Դանիա ու խաբվել եղանակին։ Խաբվել էինք բազմաթիվ այլ բաների, որովհետև 2015-ի ամառվանից իշխանությունները փոխվելու էին, ու մեր կյանքը որպես օտարեկրացի գիտնական գնալով բարդանալու էր։

2014-ին դանիական համալսարանները խրախուսում էին օտարերկրացի ուսանողների ու աշխատողների մուտքը, մրցում էին ու գլուխ գովում, թե ով է ավելի միջազգային։ 2015-ից կրթության ու գիտության ֆինանսավորումը կտրուկ կրճատվեց, այլատյացությունը դարձավ նորմա, իսկ համալսարանները սկսեցին մրցել, թե ով է ավելի դանիական՝ ընդհուպ մինչև նվազեցնելով անգլերեն կրթական ծրագրերի թիվը։

2014-ի ամռանը PhD ակումբի ամենամսյա հանդիպումները շենքերից մեկի տանիքին էինք անում ու մինչև ուշ երեկո դրսում մնում. արև էր ու մութը չէր ընկնում։ 2015-ից միշտ ներսում ենք արել։ Իսկ վերջին ամիսներին հանդիպումներ այլևս չկան, որովհետև 2015-ից կրճատեցին համալսարանների ֆինանսավորումը։ Կրճատվեց նաև PhD ուսանողների թիվը ու փոքրացավ, անհետացավ ակումբի խորհուրդը։ Այս օգոստոսին 2014-ի վերջին PhD-ուսանողներն իրենց թեզերը կհանձնեն, ու ակումբը կցրվի-կգնա։

2014-ի ամառը Թիվոլիում

Ալդոյի հետ ծանոթացել եմ 2014-ի նոյեմբերին, երբ պիտի Կոպենհագենի պոեզիայի ակումբում իր գործերը կարդար։ Դրանից հետո հանդիպում ենք զանազան գրական ակումբներում կամ փաբերում կամ համալսարանական միջոցառումների ժամանակ։ Երբ ինձ հարցնում են՝ որտեղի՞ց գիտես Ալդոյին, պատասխանում եմ. «Ալդոյին ո՞վ չգիտի»։

Ալդոյին Պենելոպեն ու Անյան չգիտեին, մեկ էլ կիպրոսահայ գրող Նորա Նաջարյանը չգիտեր, որ խաբվել էր դանիական ամռան մասին լեգենդներին ու որոշել արձակուրդը Կոպենհագենում անցկացնել։ Նորան մեր գրական ակումբ հյուր էր եկել։ Ալդոն առաջին անգամ էր մասնակցում մեր հանդիպումներին։

-Գրել սկսել եմ 2014-ին, երբ տեղափոխվեցի Կոպենհագեն,- ասաց Ալդոն, այն Ալդոն, որը քաղաքում պոեզիայի ոչ մի միջոցառում բաց չի թողնում,- մենակ էի ու արտահայտվել էի ուզում։

Մեր գրական ակումբում բոլորս էլ արտահայտվել ենք ուզում, ու լեզուների դեմ կռիվ ենք տալիս։ Ալդոյի մայրենին իսպաներենն է, բայց անգլերեն է գրում, որ քաղաքի մնացած օտարեկրացիներին հասանելի լինեն իր գործերը։ Ես հայերեն եմ գրում, հետո գրածներս անգլերեն թարգմանում, հետո նորից հետ հայերեն։

Մի երկու տարի առաջ Ալդոն ասում էր, որ ավելի շուտ բանաստեղծությունների ժողովածու կհրատարակի, քան գիտական հոդված։ Իսկ անցյալ տարի անհամբեր սպասում էր, թե երբ է թեզը վերջացնելու, որ հեռանա Դանիայից։ Բայց մնում է.

-Ընկերուհիս էստեղ է։

Պենելոպեն էլ երևի կմնա։ Ասում է՝ Աթենքի արևին հետ է սովորել։

Բայց շատերը գնում են։ 2014-ից առաջ եկածներից քչերն են մնացել։ Մենք իմիգրանտների վերջին սերունդն ենք ու գնալու կամ մնալու վերջին որոշում կայացնողները։ 2014-ին Դարիլը հետս գրազ եկավ, որ երեք տարի անց զզվելու եմ Դանիայից։ Խոստացավ, որ ուղիղ երեք տարի անց կզանգի ու կճշտի, թե արդյոք դեռ Դանիայում եմ։ Հիշելը հաստատ կհիշի. հեռախոսի օրացույցում նշում արեց, բայց չգիտեմ՝ կզանգի՞, թե՞ չէ, որովհետև 2015-ից ի վեր չենք շփվում։ Դարիլն էլ մի կերպ վերջացրեց մագիստրատուրան ու հեռացավ Դանիայից։

2015-ից Դանիայի կառավարությունը մեր վզին վզկալ է կապել, ու ամեն տարի ավելի ու ավելի է ձգում, մինչև մի օր խեղդվենք։ 2015-ից Դանիայում ամառ չի եղել, ու երբ դանիացիները հպարտությամբ խոսում են դանիական ամառներից, ես պատկերացնում եմ այն անվերջանալի անձրևներն ու այն մի կտոր արևը, որ կարծես նվեր ես ստանում համբերությանդ համար, ու որը հազիվ հերիքում է հետույքդ մի քիչ տաքացնելու համար։ Երբեմն հիշում եմ 2014-ը։

Պենելոպեն առաջարկեց անձրևոտ օրերին գրական ակումբի հանդիպումները չեղարկել։ Ասացի, որ սպասում եմ, թե երբ է արև դուրս գալու, որ մի օր հանդիպումը դրսում անենք։ Ակումբ հաճախում եմ 2015-ից։ Դեռ էդպիսի օր չի եղել։ Էն ժամանակ Ջեսն էր հանդիպումները կազմակերպում։ Անցյալ տարի քիչ էր մնում Ջեսին դեպորտ անեին, որովհետև տունը, որտեղ ինքը, ընկերն ու երկու տարեկան որդին ապրում էին, ընդամենը տասնութ ամսով էր վարձակալված։ Ջեսին դեպորտ չարեցին, բայց գրական ակումբի հանդիպումներ էլ չկազմակերպեց։

-Գնալուցս առաջ սա մեր վերջին հանդիպումն է,- ասում եմ,- բայց ամիսը մեկ Կոպենհագենում եմ լինելու։ Կաշխատեմ էլի կազմակերպել։

Իմ վզկալն արդեն խեղդում էր, ու երբ աշխատանքի առաջարկ ստացա քաղաքում, որտեղ ոչինչ չկա, որոշեցի չմերժել։ Բայց 2014-ի ամառը դեռ չեմ մոռացել, իսկ այս կառավարությանը միայն երկու տարի է մնացել։ Հույս ունեմ՝ 2019-ին նրանք էլ չեն լինի, ու ամառն էլ հետ կգա։

Leave a comment »

Protected: Մի մտերիմ ընկերուհու պատմություն

This content is password protected. To view it please enter your password below:

Enter your password to view comments.

Կոպենհագենի փողոցներում

Լուիջին ու Սառան

Լուիջին ու Սառան

Հենց Սառան սկսեց երգել, մարդիկ շատացան: Հիմնականում կամերաներն էին հանում ու վիդեոներ անում, մեկ-երկու երգ լսում, կիթառի պատյանի մեջ մանրադրամ լցնում ու հեռանում: Հասկանալով, որ դեռ երկար եմ կանգնելու, հեծանիվս տարա պատի տակ, կայանեցի: Իսկ Սառան Լուիջիի նվագակցությամբ երգեց այնքան, մինչև կիթառի լարերից մեկը կտրվեց: Լուիջին հայտարարեց, որ տարածքը զիջում է Փիթըր Ջոնսին ու մի կողմ քաշվեց: Մոտեցա ու ամբողջ մանրադրամս լցրի պատյանի մեջ:

Էս պուճուր աղջիկը մեծ ուշադրությամբ Լուիջիին էր լսում

Էս պուճուր աղջիկը մեծ ուշադրությամբ Լուիջիին էր լսում

Հենց այդ պահին նստարանին հարմարված մի պապիկ ձեռքով արեց.

– Արի, արի այստեղ նստի, շատ ես կանգնել:

Չնայած պատրաստվում էի գնալ, պապիկին ենթարկվեցի ու նստեցի կողքը: Մինչ նա կսկսեր խոսել, Լուիջին ասաց.

– Շատ շնորհակալ եմ լսելու համար: Երևի երաժշտություն սիրում ես, հա՞:

– Հա, ահավոր շատ եմ սիրում: Շնորհակալ եմ նվագելու համար:

– Որտեղի՞ց ես,- սկսեց պապիկը

– Հայաստանից:

– Հրաշալի՜ երկիր է:

– Եղե՞լ եք այնտեղ:

– Չէ, լսել եմ ջարդերի մասին… համ էլ Նյու Յորքում մի հայկական եկեղեցի կա:

– Նյու Յորքից եք:

– Այնտեղ ապրել եմ, բայց իռլանդացի եմ:

Ես նրան հայտնեցի, որ շատ եմ սիրում Իռլանդիան, իռլանդական գրականությունն ու երաժշտությունը: Իսկ նա սկսեց պատմել, որ արդեն յոթ տարի է, ինչ Կոպենհագենում է, վեց գիրք է գրել, հենց յոթերորդն էլ գրի, կվերադառնա Նյու Յորք, որ իր գրածների համար վեց հարյուր անուն է գործածել, երեք հարյուր դանիական, հարյուր շվեդական, հարյուր նորվեգական և հարյուր ֆիննական: Հետո արտաբերեց իր ամենասիրած անունը, որը մի քանի ֆաքից էր կազմված: Ասաց, որ կյանքում հինգ-վեց գիրք է կարդացել: Հարցիս, թե ինչպես է առանց կարդալու գրում, պատասխանեց, որ թերթեր է շատ կարդում:

Իռլանդացի պապիկը

Իռլանդացի պապիկը

Փիթըր Ջոնսն արդեն պատրաստ էր, Best Time-ով սկսեց: Պապիկն ականջիս ինչ-որ բաներ էր պատմում, որոնք չէի լսում, որովհետև երգի վրա էի կենտրոնացել: Մեկ էլ հարցրեց.

– Kelly Family խմբին գիտե՞ս:

Ցնցվեցի ու նայեցի դեմքին.

– Ո՞նց չգիտեմ: Իմ սիրած խումբն է:

– Յոթ տարի առաջ եմ հայտնաբերել, երբ եկա այստեղ: Ի՜նչ հրաշալի պատմություն ունեմ: Անպայման գրելու եմ նրանց մասին… ունենալ տասներեք երեխա ու բոլորին երաժշտության մեջ ներքաշել: Ու ինչպիսի՜ երաժշտության:

– Հա, ափսոս՝ մոռացվել են հիմա:

– Բայց յություբում լիքը նյութ կա…

– Ի դեպ, ես նրանցից մի քանիսին հանդիպել եմ:

– Փեդիի՞ն:

– Փեդիի համերգին եղել եմ, բայց համերգից անմիջապես հետո փախավ: Ու առանձնապես ինձ դուր չի գալիս, թե ինչ է դարձել: Պատրիսիային եմ հանդիպել:

– Բայց լավ է, որ նրանցից մի քանիսն իրենց ընտանիքներով են երաժշտական խմբեր կազմել:

– Հա, օրինակ Անջելոն:

Հետո սկսեց պատմել, որ ամերիկյան ինչ-որ հայտնի խմբի վոկալիստ իր բարեկամն է, որ իր կինն էլ Քենեդուն է բարեկամ, արանքում նշեց, որ Կոպենհագենում գրանցված է որպես անտուն: Պատմեց նավի վրա որպես կապիտան անցկացրած քսան տարիների, իր նկարած վավերագրական ֆիլմերի ու BBC-ի արած իր մասին հաղորդումների մասին:

Պապիկից վատ հոտ էր փչում: Երևում էր՝ վաղուց չի լողացել: «Հիգիենային չի հետևում, անտրամաբանական խոսք, մեծամոլական զառանցանքներ»,- մտածեցի: Փորձեցի մի կողմ շպրտել ներսիս հոգեբույժին ու տեսնել պապիկի ախտանիշների հետևում թաքնված հրաշալի մարդուն, որը Kelly Family է լսում:

Ավելացրեց, որ երբեք Իռլանդիա չի վերադառնալու:

Փիթըր Ջոնսը

Փիթըր Ջոնսը

– Ինչպես մնացած իռլանդացի գրողներն Իռլանդիայից փախել են, այնպես էլ ես… բայց ինձ ճիշտ հասկացիր, ես իռլանդացի եմ ու հպարտ եմ, որ իռլանդացի եմ… բայց դու Հայաստանից պատմի, ո՞նց է էնտեղ:

– Լավ,- կարճ պատասխանեցի՝ փորձելով Փիթըրին լսել:

– Ուզում էիք ԵՄ մտնել, հա՞:

– Չէ:

– Հա, ճիշտ է, Ռուսաստանի ազդեցության տակ եք:

Փիթըրը սկսեց Russian Blue-ն երգել:

– Լավ երգ է, լսենք,- առաջարկեց պապիկը:

Փիթըրը վերջացրեց համերգը: Վազեցի մոտը, հարյուր կրոնանոց պարզեցի ու ասացի, որ ուզում եմ դիսկերից մեկը գնել: Վերցրեց ու երեք հատ տվեց ինձ:

– Մեկն եմ ուզում:

– Իսկ ես քեզ երեքն եմ տալիս,- ասաց:

Շնորհակալություն հայտնեցի ու ասացի, որ սիրում եմ իր երգերը ու հաճախ եմ փնտրում Կոպենհագենի փողոցներում: Ուրախացավ: Հայտնեցի նաև, որ ես էի մեյլով հարցրել, թե ուր է կորել:

– Շատ հաճելի է,- ասաց,- երբեմն թվում է՝ մարդիկ չեն լսում, ուղղակի անցնում են: Նամակդ էլ ստացել էի մի օր, երբ ահագին հուսահատված էի: Ահագին քաջալերեց:

– Ես էլի կգամ:

Փիթըրը ձեռքս պինդ սեղմեց:

– Դիսկերը կոպիա արա ու բաժանիր ընկերներիդ:

– Կուղարկեմ Հայաստան:

– Շնորհակալ եմ,- ու ձեռքս նորից սեղմեց:

Մոտեցա իռլանդացի պապիկին, որ հաջող ասեմ:

– Բարի գալուստ ֆան ակումբ,- հայտարարեց,- կհանդիպենք Կոպենհագենի փողոցներում:

6 Comments »

Լիլ ջան :)

DSCF0911Իմ բոլոր բազմազան-զանազան-զարմանազան ընկերներից պիտի առանձնացնեմ Լիլիթին, իմ խուճուճ ու վառվռուն ընկերուհուն, որի հետ աշխարհ եմ կտրել: Մենք միասին տժժացել ենք Սերժ Թանկյանի համերգին: Հանդիպել ենք Համբուրգի քաղաքապետարանի մոտ ու քաղաքը ոտքի տակ տվել, միասին նստել գնացք ու իջել Ուլցենում (ինքը գիտի՝ ինչու)՝ հայտնաբերելով մի հրաշք գերմանական քաղաքիկ, սատկած հասել Բեռլին ու կայարանում քրքրված սենդվիչ կերել: Մենք Պոտսդամում իմ տնից ոտքով քայլել ենք Բաբելսբերգ, իսկ հետո էնտեղից հետ վերադարձել՝ մոռանալով, որ ընդհանրապես ոտքեր ունենք: Ցեցիլիենհոֆի դիմաց ադնակլասնիկային դիրքեր ընդունել ենք ընդունել ու նկարվել: Հասել ենք իմ տուն, ու հաջորդ օրվա դասս սովորելու փոխարեն հոգնած փռվել եմ բազկաթոռին մինչև առավոտ: Միասին ոտքի տակ ենք տվել Բեռլինի մի քանի թաղամասներ, հասել օդանավակայան, ու ճանապարհել եմ Լիլիթին՝ տուն վերադառնալով ներսումս մի տեսակ դատարկություն:

Իսկ Նիդեռլանդներում սովորություն էր դարձել շաբաթը մեկ Լիլիթի հետ Սկայփով խոսելը: Մենք քննարկում էինք տարբեր թեմաներ, լուրջ, ծանրակշիռ ու ջրիկ, աղջկական: Մենք միասին ոտքի տակ ենք տվել Դիլիջանը, ուսումնասիրել ծակուծուկերը ու ծիծաղել՝ հայտնաբերելով, որ իր տնից կենտրոն շատ ավելի կարճ ճանապարհ կա: Մի խոսքով, միասին ջղայնացել ենք, տխրել, ուրախացել, ծիծաղել:

Մի խոսքով, ծնունդ շնորհավոր Լիլ ջան: Մաղթում եմ քեզ, որ աշխարհներ նվաճես՝ սկսած Հնդկաստանից, վերջացրած Իռլանդիայով: Մաղթում եմ, որ միասին գնանք մեր սիրած կատարողների համերգներին, ապրենք մեր երազած Հայաստանում: Լիլ, իմ լավ ընկերուհի, շնորհավոր ծնունդդ, ես էնքան երջանիկ եմ, որ քեզ ունեմ իմ կողքին:

Leave a comment »

Վերջին կիրակին Խրոնինգենում

Եկեղեցու զանգերը հաջորդում են զարթուցչի ռոբոտանման արտահայտությանը. «Վերկենալու ժամանակն է: Ժամը ինն է»: Երբեք չես իմանում՝ զանգերը երբ են ձայնները գլուխը գցում: Քանի՜-քանի՜առավոտներ եմ էսպես վեր թռել՝ նկատելով, որ պատուհանի հետևում դեռ մութ է, հետևաբար դեռ առավոտյան 4:30 չկա: Իսկ էս առավոտ առաջին անգամ իննին լսեցի:

Քնաթաթախ մոտեցա պատուհանին: Մանր, հանդարտ, ինքնավստահ անձրև, որ գիտես՝ կարող է ժամերով, անգամ օրերով գալ: Մի առիթով ընկերներիցս մեկը բնորոշել էր. «Խրոնինգենում անձրևը չի դադարում: Ուղղակի մերթ մի քիչ շատ է գալիս, մերթ՝ մի քիչ քիչ»: Երևի բախտավոր էինք, որ էս ամառ ունեցանք մի ամբողջ շաբաթ, երբ ոչ մի անգամ անձրև չեկավ:

10:30 զանգեցի Պոլին: Գնացք արդեն նստել էր: 12:44 կհասնի, պլատֆորմ 2b: Անկեղծ ասած, գնալուցս առաջ նրան տեսնելու մեծ ծրագրեր չունեի: Պատանեկությունս անցած էտապ եմ համարում, ու էդ ժամանակների ընկերներիցս շատերը մնացել են անցյալում, որոնց հետ բերել չեմ ուզում: Բայց երբ Խրոնինգեն գալու պատրաստակամություն հայտնեց, սիրտս փափկեց, որոշեցի կիրակիս ազատել նրան տեսնելու համար:

Տասը րոպե անց տնից դուրս եկա: Անձրևը մեղմացել էր, համարյա կտրվել էր: Կարող էի առանց մինչև ոսկորներս թրջվելու սպորտ դահլիճ հասնել, որտեղ Ջանեթն արդեն գորգիկը փռել, ինձ էր սպասում: Պատմեց Նորդերզոնից, որ երեկ գնացել էր: Ասացի՝ չկարողացա միանալ, բայց տնից լսում էի երաժշտությունը: Իսկ իրականում քնելուց առաջ ականջփակիչ էի հագել, որ համերգը չխանգարի:

Body balance-ի դասն ահագին լավ անցավ: Մեկ-մեկ լինում է, որ շատ ծանր է նստում վրաս: Էսօր լավ էր: Վերջին կիրակնօրյա body balance-ը: Դասից հետո պայծառ արև էր դուրս եկել, ու անձրևի հետքերը կամաց-կամաց վերանում էին:

Սպորտ դահլիճից ուղիղ կայարան գնացի: Քսան րոպե կար մինչև Պոլի գնացքի ժամանելը: Պլատֆորմով հետ ու առաջ էի անում: Մեկ էլ աղմուկ լսեցի: Ինչ-որ մեկը բղավում էր: Տեսնեմ՝ դիմացի պլատֆորմին մի սևամորթ երիտասարդ է երկաթուղու աշխատակիցների հետ կռիվ անում: Անգլերեն ինչ-որ բաներ էր գոռգոռում, որ տեղ չէր հասնում: Մենակ էն հասկացա, որ ասում էր՝ փողս գողացել եք: Ենթադրեցի, որ անտոմս ուղևոր է եղել, բռնացրել են: Ենթադրեցի նաև, որ շուտով ոստիկանություն կգա:

Գոռգոռոցը շարունակվեց: Ընթացքում աշխատողներից մեկը ոլորեց երիտասարդի մի թևը, մինչև ոստիկանները եկան ու ձեռնաշղթաներ հագցրին: Հետո պառկացրին գետնին, խուզարկեցին: Սևամորթը գոռում էր՝ you fuckin’ racists, ոտքերը խփում գետնին: Ոստիկաններից մեկը ձեռքը դրեց նրա պարանոցին: Գոռոցները գնալով ավելի թուլացան ու անհետացան: Տեղ հասավ. ոստիկանը, փաստորեն, ձեռքը դրել էր քնային զարկերակին: Սարսափեցի: Ինձ համար ավելի ահավոր բան չկա, քան հասկանալը, որ դու քո սեփական գիտակցության տերը չես: Հենց դրա համար նարկոզով վիրահատությունների մասին լսելիս սիրտս վատանում է: Հենց դրա համար ինձ համար կապ չուներ՝ ինչ էր արել սևամորթը, ահավոր էր, որ ուրիշի կամքով գիտակցությունն անջատվել էր:

Պոլի գնացքը եկավ, ուշադրությունս շեղվեց:

Զբոսնեցինք քաղաքում: Նորից որերորդ անգամ նույն պատմությունները լսեցի: Լսեցի նաև նորերը: Պոլը՝ դեպրեսված, աղքատ, բազմաթիվ առողջական խնդիրներով ու բողոքներով, քայլելուց հոգնելով: Իմ պատանեկության հերոսն աշխատանք, ընկերներ, ընտանիք, առողջություն կորցրած ձյաձյան էր, ավելի դեպրեսված, քան ես էի տասնհինգ տարեկանում: Ու մտածում էի՝ ո՞նց էր կարողանում բոլորիս էդքան ժամանակ տրամադրել: Մտածում էի՝ ո՞նց ռիսկ արեցի կյանքում տեսած չլինելով վեց տարի առաջ նրա տանը գիշերել: Մտածում էի ու պատանեկությունս հրում մի կողմ, հրաժարվում դրանից, փորձում մոռանալ:

Պոլը հոլանդացիներից էր բողոքում, իրենց ապուշ օրենքներից ու այդ օրենքներից կպած լինելու մարդկանց պատրաստակամությունից: Ընթացքում անձրևը գալիս-գնում էր, արևը կորում էր սև ամպերի հետևում, հետո նորից հայտնվում:

Leave a comment »

Protected: Քրինան

This content is password protected. To view it please enter your password below:

Enter your password to view comments.

Պատմություն 2. մի մարդու մասին, որից վախենում եմ

Արդեն լիքը պատմություններ կան կարդալու: Ապրեք բոլորդ, հեսա սա գրեմ, կամաց-կամաց բոլորը կարդամ: 🙂 Ուշ տեսնողների համար. խոսքը սրա մասին է: Կարող եք միանալ:

Երբ մտածում եմ մարդկանց մասին, որոնցից վախենում եմ, առաջին հերթին դասատու-դասախոսներ են առաջս գալիս: Հետո կամաց-կամաց պատկերն ընդլայնվում է, անցնում ավագ ընկերներին (հա՛, լիքը մեծ ընկերներ ունեմ, որոնցից մի տեսակ վախենում եմ), իսկ հետո նաև ընտանիքի անդամներին (սրա մասին հետո):

Ներկայիս ամենամեծ վախը թեզիս ղեկավարն է, բայց քանի դեռ չեմ ավարտել, չեմ ուզում նրա մասին խոսել: Փոխարենը մի քիչ հետ կգնամ, մի դեպք կհիշեմ իմ վաղ ուսանողական տարիներից:

Նոր էր երկրորդ կուրսը սկսվել: Էն օրերն էին, որ դեռ դասախոսների հետ ծանոթանում ես, դասացուցակ ու լսարան ես ճշտում: Ու մեկ էլ պարզվեց, որ մեր հյուսվածաբանության դասախոսը փոխվել է, այլևս Կարմեն Թելմանովնան չէ: Ահագին դարդ արեցի. նա իմ սիրելի դասախոսն էր ու հենց նրան սիրելու արդյունքում էր, որ հյուսվածաբանությունից կպել, պոկ չէի գալիս:

Շուտով պարզվեց ամենասարսափելին. այդ կիսամյակ մեզ հյուսվածաբանություն տալու էր Թումանյանը՝ նույն ինքը հանրահայտ Լիմոնը: Թե ինչու էր նման մականուն կրում, ոչ ոք չգիտեր: Ենթադրություններ կային, որ թթու է, դրա համար են անունը Լիմոն դրել:

Պատկերացրեք՝ նրա գոյության մասին գիտեինք նույնիսկ մինչև հյուսվածաբանություն անցնելը: Նրա խստության մասին լեգենդներ էին պատմում, ասում էին, որ նրա մոտ ոչ թե տասը, այլ ութ բալանոց համակարգ է, այն էլ «ութ» շա՜տ հազվադեպ է դնում, էնպես որ պետք է «յոթով» գոհանալ: Ասում էին, որ նրա դասից մի վայրկյան անգամ ուշանալ չի կարելի, որ ուսանողներին շատ ուժեղ չարչարումէ հարցումների ու քննությունների ժամանակ:

Ի՞նչ անել: Ուզում էի նույնիսկ խումբս փոխել: Երբ դեկանատին ասացի պատճառը, լուրջ չընդունեցին, ասացին, որ ուրիշ խմբերում տեղ չկա: Պարզվեց՝ մենակ ես ու մտերիմ ընկերուհիս չէինք էդպես վախեցած: Մեր ամբողջ խումբն էր սարսափել: Էն աստիճանի, որ նույնիսկ ուզում էինք դիմում գրել, դասախոսին փոխել տալ: Դրա հետ կապված լիքը քննարկումներ ու վեճեր եղան: Մեկ էլ էն եմ հիշում, որ ջղայնացած ասացի.

– Դուք ինչ ուզում եք, արեք, ես իմ «ինը» նրա մոտ կստանամ, դուք ձեզ նայեք:

Ոչ մեկի հավատը չեկավ ասածիցս, իմն էլ: Նույնիսկ Կարմեն Թելմանովնայի մոտ ահագին տանջվում էի, դասերից հետո մանրադիտակներից պոկ չէի գալիս, որ գերազանց ստանամ: Ու՜ր մնաց սարսափազդու Լիմոնի մոտ: Մնում էր ուղղակի գլուխներս կախ նստել նրա դասերին ու հաշտվել էդ կիսամյակ գերազանցիկ չլինելու հետ:

Հա՛, Լիմոնն ահավոր խիստ էր. էնպես էր անում, որ ամեն դասին բոլորին դաս հարցնի: Հեշտությամբ բռնացնում էր անպատրաստ եկածներին: Բայց արի ու տես, որ դասերն ահագին հետաքրքիր էր վարում, տրամաբանական հարցեր էր տալիս: Իսկ հյուսվածաբանությունն ինքը լրիվ անգիր անելու առարկա է, հատուկ ջանքեր են պետք մեջը տրամաբանություն գտնելու համար, իսկ Լիմոնը դա անում էր: Երբ հարցերին պատասխանող չէր լինում, մի վերջին ջանք էր գործադրում՝ ինձ ու Արմենին դիմելով.

– Գերազանցիկնե՞րն էլ չգիտեն:

Հա՛, ուրեմն քանի որ ես ու Արմենը դասին միշտ պատրաստ էինք ու քանի որ համարյա միշտ ձեռք էինք բարձրացնում, մեզ գերազանցիկ էր ասում (չնայած էնքան էլ սուտ չէր):

Ժամանակը թռավ, ու եկավ սարսափազդու հարցման օրը: Չնայած շատ լավ պարապել էի, բայց հոգեպես պատրաստ էի, որ առաջին փորձից հազիվ «վեցի» կձգեմ, հետո կգնամ վերահանձնելու: Ու հա, էն ժամանակ թույլատրվում էր նաև հարցման օրը չհանձնել, հետո կատարել առաջին փորձը:

Լիմոնը մտավ դասասենյակ: Հարցրեց, թե ով է ուզում հենց էդ օրը պատասխանել: Լռություն: Ոչ մեկիս ձայնը դուրս չէր գալիս:

– Գերազանցիկնե՞րն էլ չեն ուզում:

Ճար չունեի: Տեղիցս վեր կացա ու դողալով նստեցի Լիմոնի սեղանի մոտ, որտեղ ինձ արդեն սպասում էր մանրադիտակը:

Մինչ պատմությունս շարունակելը, էստեղ մի փոքրիկ բան ասեմ, որ մնացածը հասկանալի լինի: Մենք մի ուսանողական թերթ ունեինք, կոչվում էր «Մեդիկուս»: Դեռ առաջին կուրսից թղթակցում էի թերթին: Էնտեղ մի էջ կար հատուկ արտասահմանցի ուսանողների համար: Հայաստանի ու հայկական մշակույթի մասին տեքստեր էինք դնում: Էդ ամիս էլ, ոնց էղավ, որոշեցինք Տերյանի բանաստեղծություններից անգլերեն թարգմանած դնել: Անգլերեն փոքրիկ կենսագրական գրեցի, թարգմանություններից ճարեցի, տարա: Նյութի տակ իմ անուն-ազգանունն էին գրել:

Վերադառնանք հյուսվածաբանության հարցմանը: Հյուսվածքները չէի կարողանում ճանաչել: Ահավոր լարված էի, ձեռքերս դողում էին: Լիմոնը հարցեր էր տալիս, լեզուս կապ էր ընկնում: Ուր որ է՝ կկտրի: Գլուխը բարձրացրեց, իր կապույտ աչքերով անթարթ ու խիստ նայեց ինձ ու հարցրեց.

– Էն Տերյանը դու՞ էիր թարգմանել:

– Չէ՛, ես մենակ նյութն էի պատրաստել:

– Իսկ հայերենը գիտե՞ս:

– Հա՛, գիտեմ:

– Դե ասա:

Ապշեցի: Սկսեցի արտասանել.

– Աշուն է, անձրև…

Երբ վերջացրի, հարցրեց.

– Հայերեն ավելի սիրուն ա, չէ՞:

– Հա՛:

– Բա ինչու՞ ես անգլերենը դրել:

Փորձեցի բացատրել, որ հնդիկների համար է, բայց դե լրիվ ինձ կորցրել էի: Հիմա կասի՝ խելքդ սենց բաներին ես տալիս, դրա համար չես պարապում, ամոթանք կտա, թե՝ գերազանցիկ ես կոչվում և այլն:

– Գնա նստի,- ասաց Լիմոնը և մատյանի մեջ «ինը» դրեց:

Leave a comment »

Ավելի լավը (ընդմիջում)

…Հետո հասկացա, որ քեզնից լավն եմ: Դու պատեպատ ես խփվում ու չես հասկանում, թե ով ես, մինչդեռ ես ընտրել եմ իմ ճանապարհը և քայլում եմ դեպի նպատակակետը: Դու մոլորվել ես, շփոթվել, խառնվել իրար, չգիտես նույնիսկ որ ուղղությամբ ես ուզում նայել, չես ճանաչում ինքդ քեզ, չես վստահում ուժերիդ: Դրա համար ինքնագնահատականիդ բարձրացումն ուրիշների մեջ ես փնտրում: Ես հաստատակամ եմ, ինքնավստահ, համառ և ուժեղ: Ինձ պետք չեն ուրիշների գնահատականները, որ հասկանամ իմ արժեքը:

Դու մրցակցող ես, անընդհատ փորձում ես ինձ հաղթել: Իսկ ես չէի մտածում հաղթող-պարտվողների մասին, որովհետև կարծում էի՝ նույն թիմից էինք խաղում, կարծում էի՝ ուժեղ թիմակից ունեմ: Եվ նույնիսկ թիմի ներսում ամենաուժեղի դիրքը քեզ էի զիջել ու միամտաբար քայլում էի հետևիցդ՝ կարծելով, որ ընդհանուր հակառակորդ ունենք: Հետո հանկարծ հայտնաբերեցի, որ խաղի մեջ երեք կողմ կա. դու, ես ու հակառակորդը: Եվ քո լխկած թուլությամբ դու փորձում էիր հաղթել մեզ:

Իսկ դու արդեն պարտված ես, որովհետև ես քեզնից լավն եմ: Թե կուզես, հենց միայն նրա համար, որ իմ սիվիում ավելի շատ բան կա, քան քոնում: Կներես, չեմ ընդունում մարտահրավերդ, չեմ մասնակցում հաջորդ ռաունդին: Կներես, դուրս եմ գալիս խաղից, որովհետև կյանքում չեմ սիրել տղամարդկանց հետ մրցել: Դուրս եմ գալիս խաղից, կներես, ես քեզնից ուժեղ եմ:

2 Comments »

Protected: Բամբասանք

This content is password protected. To view it please enter your password below:

Enter your password to view comments.

Protected: Իմա՞ստը

This content is password protected. To view it please enter your password below:

Enter your password to view comments.