Կարուսել

Ոչ վե՛րջ կա, ոչ ըսկի՛զբ այս երգում

Փաթի Սմիթը թագավորական թատրոնում

on August 14, 2015

Horses ալբոմի շապիկը: Համերգի ժամանակ ֆոտո անելն արգելված էր, դե ես էլ դեռ նոր կամերա չունեմ: 

Իմ երաժշտական ճաշակն ինքնուրույն է ձևավորվել: Շատ քիչ կատարողներ կան, որոնց ծնողներիցս եմ «ժառանգել»: Էդ քչերից մեկը Փաթի Սմիթն է:

90-ականներին հայրս Փաթի Սմիթ էր լսում: Կարծեմ Պրահայում համերգին էլ է գնացել: Ինձ նրա Gone Again ալբոմի կասետն էր տվել, մեկ-մեկ լսում էի: Հետո որ մի քիչ մեծացա, Փաթիի մյուս ալբոմներն էլ փորփրեցի, ահագին դուրս եկան: Էդպես Փաթին հայտնվեց սիրելի կատարողների ցանկում, բայց ոչ ամենասիրելի, որի համար կճամփորդեի մի երկրից մյուսը:

Երբ արդեն տեղափոխվել էի Եվրոպա, միշտ մտածում էի՝ մի օր գնամ Փաթիի համերգին: Բայց ամեն անգամ հետաձգում էի, ասում էի՝ լավ, մյուս անգամ: Թարսի պես էլ Փաթին հաճախ էր հայտնվում հենց այն քաղաքներում, որտեղ ապրում էի:

Էս տարի որոշեցի, որ ոչ մի դեպքում բաց չեմ թողնելու: Բայց քանի որ Փաթին բացի Կոպենհագեն գալուց նաև ինձ հետաքրքրող երկու փառատոններում էր ելույթ ունենալու, մտածում էի՝ էդպես կբռնացնեմ:

Փառատոններին չգնացի, իսկ Կոպենհագենի համերգի տոմս շատ մեծ դժվարությամբ ճարեցի, որովհետև տոմսերն արդեն սպառվել էին: Ուրեմն համերգից մի քանի ժամ առաջ վերջապես տոմսը ձեռքիս էր, ու ես անհամբեր սպասում էի, թե երբ եմ գնալու թագավորական թատրոն:

Ես թագավորական թատրոն ասեմ, դուք հենց էդպես էլ պատկերացրեք: Ճոխ, միջնադարյան դահլիճ էր: Համերգից առաջ շուրջս ուսումնասիրեցի: Բոլորը զուգված-զարդարված էին եկել: Ու զարմանալիորեն հանդիսատեսը բավական երիտասարդ էր, չնայած Փաթին յոթանասունականներից եկած երգչուհի է: Հեչ մտքովդ չէր անցնի, որ րոպեներ անց էնտեղ Փաթի Սմիթի համերգն էր տեղի ունենալու:

Բայց շուտով բեմ բարձրացավ Փաթին, ու պարզվեց, որ այդ միջավայրին ամենաանհամապատասխան հագնվածը հենց ինքն է. սև ջինս, հասարակ մայկա՝ վրան եսիմինչ նկարած, հին պիջակ, որը հետո շոգելու էր ու հաներ: Երկար, սպիտակ մազերնով, ոչ մի շպար, ոչ մի զարդարանք, բացի ամուսնական մատանուց: Ինքը լրիվ հասարակ, կանացիության ստերեոտիպներից դուրս, յոթանասունին մոտ, մեկ-մեկ էլ թքում էր բեմին, բայց պետք էր տեսնել, թե ինչ օրը գցեց դահլիճը հաջորդ երկու ժամերի ընթացքում:

Էս տարի Փաթիի Horses ալբոմի քառասուն ամյակն է լրանում: Դրա պատվին համերգների ժամանակ Փաթին հերթով կատարում է ալբոմի բոլոր երգերը: Ու Կոպենհագենում էլ սկսեց Gloria-ով: Հանդիսատեսը ոգևորված էր, բայց բոլորը նստած էին: Անսովոր բան է ռոք համերգին նստած լինելը:

Եթե Horses-ը լսել եք, ուրեմն գիտեք, որ այն միայն երաժշտական ալբոմ չէ, մեջը պոեզիա էլ կա. Փաթին իր բանաստեղծություններն է կատարում, որոնք տեղ-տեղ սահուն անցնում են երգերի: Համերգն էլ էր էդպիսին: Փաթին մենակ երգչուհի չէր, նաև պոետ էր ու դերասան: Իսկ հանդիսատեսը տաքանալ էր որ տաքանում էր:

Break It Up-ի ժամանակ փորձեց հանդիսատեսին երգացնել: Բայց քանի դեռ ներկաները նստած էին, շատ բան չէր ստացվելու: Ու Land-ի ժամանակ էր, երբ առաջին շարքերում մեկը կանգնեց, սկսեց պարել: Հետո մնացածներն էլ կանգնեցին ու սկսեցին պարել:

-Եկեք, այստեղ եկեք,- ասաց Փաթին, ու հանդիսատեսը լցվեց ուղիղ բեմի դիմաց, ես էլ հետները:

Կանգնել էի առաջին շարքում՝ հենց բեմի դիմաց, Փաթիից սանտիմետրերի հեռավորության վրա: Բեմը շատ ցածր էր: Էդ պահից սկսած հանդիսատեսը դարձավ համերգի մասնակից: Փաթին ժամանակ առ ժամանակ մոտենում էր որևէ մեկին, միկրոֆոնը պարզում, երգացնում: Ինձ էլ պարզեց, բայց ես բառերը չգիտեի, պապանձվեցի:

Horses-ի երգերը ճիշտ հերթականությամբ ավարտելուց հետո Փաթին մի քանի երգ էլ կատարեց ու սկսեց արանքներում ավելի շատ խոսել: We Three երգը, ասաց, որ Ջիմի Հենդրիքսի մասին է, բայց նվիրում է բոլոր մահացածներին: Երգի վերջում սկսեց անուններ թվարկել. Ջիմի Հենդրիքս, Ջիմ Մորիսոն, Քուրթ Քոբեյն, Էյմի Ուայնհաուզ, Ֆրեդ Սոնիք Սմիթ (Փաթիի հանգուցյալ ամուսինն է): Աչքերը լցվել էին: Ու եթե Փաթին լացում էր, էլ ո՞վ պիտի ամաչեր արցունքներից: Բեմի մոտ հավաքվածներից բոլորի աչքերը լցվել էին:

Հաջորդ երգը նվիրեց «կյանքին»: Ասաց, որ ինքը մի հարյուր տարի ապրել է, ու հաստատ արժե ապրել:

Պատմեց նաև Because the Night-ի պատմությունը: Ասում է՝ իր պրոդյուսերը գրել էր երաժշտությունն ու կրկներգի բառերը, կասետը տվել, ասել՝ լսի: Ինքն էլ հա հետաձգում էր: Էդ ժամանակներում ինքը Նյու Յորքում էր ապրում, ընկերը՝ Դեթրոյթում: Շաբաթը մեկ էին հեռախոսով խոսում, որովհետև թանկ էր: Էդպես մի օր անհամբեր սպասում էր զանգին, կասետը վերցրել, լսել է, ընթացքում գրել բառերը: Իսկ Դեթրոյթում բնակվող ընկերը Ֆրեն Սոնիք Սմիթն էր:

Մի քանի երգ էլ կատարեց Փեթին՝ հանդիսատեսին լիքը մեսիջներ ուղարկելով.

-Դուք եք ապագան, իսկ ապագան հիմա է… Դուք եք աշխարհի տերը, վեր կացեք, տեր կանգնեք:

Չեմ հիշում՝ որ երգի ժամանակ էր, բայց բառերը փոխել էր, Կոպենհագենն ու Քրիստիանիան էր հիշատակում: Քրտինքի մեջ կորել էր: Մազերը կպել էին դեմքին: Վերջում էլ կիթառի լարերը հերթով պոկեց, հանդիսատեսի վրա վարդի թերթիկներ շաղ տվեց ու գնաց:

Երբ լույսերը վառվեցին, հեչ մտքովդ չէր անցնի, որ րոպեներ առաջ էդտեղ Փաթի Սմիթը երկրաշարժներ էր անում: Համերգից ինձ մնաց պարզ ու հասարկ, փոքրամարմին Փաթին՝ մերթ բղավելիս, մերթ արտասվելիս, մերթ ժպտալիս, մի քանի վարդի թերթիկ, սեթլիսթն ու երկու մեդիատոր՝ վրան գրված. “Patti Smith, Horses.” Երկրորդը մեկին նվեր եմ տալու: Դեռ չգիտեմ ում:

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: