Երաժշտությունը կորոնավիրուսի ժամանակ

Մեր սովորական երաժշտական նվագարկչին փոխարինել են ինստագրամի կենդանի համերգները։ Երբեմն նույնիսկ միաժամանակ մի քանի համերգ է լինում, ու պիտի ընտրես որին ես ուզում ներկա լինել։ Երբեմն էլ բաց թողած համերգները հաջորդ օրն ես լսում. ու անհետանում է կենդանիի ու ձայնագրվածի միջև սահմանը։ Աշխարհի տարբեր անկյուններում երաժիշտները պարբերաբար անվճար առցանց համերգներ են տալիս՝ հասկանալով, որ հիմա ավելի քան երբևէ մարդիկ այդ համերգների կարիքն ունեն։ Երաժիշտներն էլ բոլորիս պես տնից են աշխատում։ Միայն թե ի տարբերություն մնացած տնից աշխատողներիս, դրա դիմաց չեն վարձատրվում։

Այսօր տասնութերորդ օրն է, ինչ մեկուսացած ենք։ Սկզբում ահավոր դժվար էր. խուճապ, լուրեր, աշխատանք, ֆեյսբուքյան բանավեճեր, թվեր, մոդելներ։ Այս աղմուկի հետ աշխատանքի վրա կենտրոնանալը գրեթե անհնար էր դառնում, բայց հետո աղմուկը դարձավ առօրյայի մի մաս, ու բոլոր գործողություններն ուղեկցվում էին ֆեյսբուքյան անիմաստ բանավեճերով ու սևեռուն կերպով անընդհատ կորոնավիրուսով վարակվածների թվերը ստուգելով։

Մեր մեկուսացված առօրյայի մի կարևոր մաս դարձավ իմ ուկուլելեն, որ թեկնածուական թեզս հանձնելուց հետո պինդ֊պինդ պահել էի ու գրեթե երեք տարի ձեռք չէի տալիս։ Այս օրերին Հռոմում բնակվող իմ հին ընկերներից մեկը՝ Ռոզին, որին երբեք իրական կյանքում չեմ տեսել, բայց ճանաչում եմ տասնհինգ տարեկանից, իր պատշգամբից տեսանյութ տեղադրեց, որտեղ ուկուլելեով Ալանիս Մորիսեթի «Ուտոպիան» էր նվագում։ Դրանից ոգևորվեցի, ես էլ իմը հանեցի, լարեցի ու սկսեցի նվագել ու երգել հենց նույն երգը, ամեն անգամ գործիքը պատյանից հանելուց առաջ հայտարարելով “Uke o’clock!”։ Օրերը տարբերվում են միայն նրանով, թե քանի անգամ եմ նվագում «Ուտոպիան». երբեմն մի ժամ շարունակ, առանց ընդմիջման, իրար հետևից, երբեմն՝ միայն մի անգամ, երբեմն՝ մեկուկես։ Երբեմն Մորթենը միանում է կիթառով կամ ձայնակցելով, երբեմն՝ միայն վերջին «ու՜ ուուու՜ ու՜»։ Երբեմն անցնում եմ լրիվ աղմկոտ ռոքայինի, երբեմն՝ ցածրաձայն, գրեթե շշնջում եմ։ Ու երևի ամիսներ անց այս օրերի մասին խոսելիս Մորթենը ոչ թե ամսաթվերն է նշելու, այլ «այն օրը, երբ «Ուտոպիան» երկու անգամ կատարեցիր, ու ես միայն կրկներգներին ձայնակցեցի» կամ «այն օրը, երբ ցածր էիր երգում, որ հարևաններին չարթնացնես, ու ավելի շատ ոնց որ օրորոցային լիներ»։

Դեռ առաջին օրերից ամեն օր երեկոյան ժամը յոթին ամբողջ Դանիան պատշգամբներից կամ պատուհաններից երգում ու աղմկում է։ Չգիտեմ՝ մյուս տեղերում ինչպես է, բայց մեր շենքում սկզբում լավ աղմուկ էր, հետո երգերը միացան։ Բոլորն իրենց պատշգամբներից ինչպես կարողանում, միանում էին. ոմանք հարվածային գործիքներով, ոմանք՝ ֆլեյտայով կամ շեփորով, ոմանք՝ պարզապես կաթսայով ու շերեփով կամ գետնին դոփելով ու ծափ տալով։ Ամեն օր նույն ժամին պատշգամբ դուրս գալով՝ նկատում էիր, թե ինչպես են օրերը երկարում. սկզբում լրիվ մութ էր, հետո՝ օրերի հետ ավելի ու ավելի լուսավոր։ Ու երեկոյան ժամը յոթը օրվա այն հատվածն էր, երբ տեսնում էիր մարդկանց, տեսնում էիր նրանց ոչ թե որպես պատահական անցորդների, այլ մի մեծ իրադարձության մաս, որպես միասին, բայց իրենց տներում մեկուսացածների։ Ժամը յոթի այդ համերգները իրական կյանքում մարդկանց պակասը լրացնելու միակ հնարավորությունն էին։

Տեսարանը մեր պատշգամբից երեկոյան ժամը յոթին

Երեկ առաջին անգամն էր, որ ժամը յոթին դրսում էինք։ Թեքվում էինք, որ մտնենք մեր փողոց, երբ հանկարծ պատուհաններից կախված ծափ տվող երեխաների նկատեցինք, կողքի բակից կիթառի ձայներ էին լսվում, ոմանք երգում էին, ոմանք պարզապես բացականչում։ Քաղաքը մի քանի րոպեով կենդանացել էր, կոտրվել էր գրեթե երեք շաբաթ տևած լռությունը։ Երևի այդպես է ամեն օր ժամը յոթին, բայց մենք մեր պատշգամբներից ոչինչ չենք լսում։

Երգելը և երգեր լսելը տներում փակված ողջ մարդկության առաջնային սփոփիչ միջոցն է մնացել, ինստագրամային համերգները՝ այդ երգերի շուրջ միավորվելու միջոց, հիշեցում, որ բոլորս ենք մեկուսացած։ Ու չգիտեմ՝ ինչքան տներում փակված կմնանք։ Բայց այս օրերի երգերը դեռ երկար ենք հիշելու։ Կուզեի, շատ կուզեի, որ վերևներում որոշում կայացնող քաղաքական գործիչները հասկանային, որ հենց երգերի, ոչ թե խոշոր բիզնեսների շնորհիվ է, որ իրենց ղեկավարած հասարակությունները չեն խելագարվել։ Բայց կանցնի պանդեմիան, կմոռացվեն երաժիշտները, ու նորից կսկսվեն «այդ ծույլ արվեստագետների» մասին խոսակցությունները, որոնք ընդամենը ուզում են իրենց աշխատանքի դիմաց վարձատրվել, ինչպես բոլորը։

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s